مبانی خاص تفسیر سیستمی قرآن کریم

هدف اصلی این مقاله، تبیین مبانی خاص تفسیر سیستمی قرآن کریم است. بر اساس نظریه سیستم ها، قرآن کریم بر پایه زبان، نظم یافته است که خود نوعی سیستم به شمار می آید. بنابراین، قرآن کریم یک سیستم است و اصول و قواعد سیستمی بر آن صادق است. در این رویکرد، تفسیر هر یک از آیات قرآن کریم با تفسیر بسیاری دیگر از آیات (تفسیر خرده سیستمی) یا همه آیات قرآن کریم (تفسیر سیستمی) ارتباط دارد؛ هر چند این ارتباط نسبت به آیات نزدیک به آن آیه، بیشتر و نسبت به آیات دورتر از آن کمتر است، اما هیچگاه به صفر نمی رسد. تفسیر سیستمی مانند هر روش تفسیری دیگری دارای مبانی پارادایمی، عام و خاص است. سوال این است که این روش تفسیری بر پایه کدامین مبانی شکل می یابد؟ در این نوشتار، مبانی خاص آن بحث شده است. یافته ها حاکی از آن است که کل گرایی، پیوستگی، جامعیت، ارتباطات چندوجهی، فراخطی، فرامتنی، انطباق با کتاب تکوین و گره های ارتباطی اسماء الحسنی از مهم ترین مبانی خاص تفسیر سیستمی محسوب می شوند که مفسر بر اساس آن ها به تفسیر قرآن کریم روی می آورد. برای دستیابی به پاسخ مسئله تحقیق، از روش تحلیلی- تطبیقی استفاده شده و روش گردآوری داده ها، کتابخانه ای و اسنادی است.

کلیدواژه ها:

تفسیر سیستمی قرآن کریم ، مبانی خاص تفسیر سیستمی ، کل گرایی ، ارتباطات چند وجهی ، فراخطی