تفسیر آیه ۲۳۲ سوره بقره با تاکید بر مخاطب شناسی گفتمان«فلا تعضلوهن » و تحکیم بنیان خانواده

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 13

فایل این مقاله در 28 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_TQH-23-2_008

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

فضای گفتمانی حاکم بر آیات طلاق در قرآن، به ویژه مخاطب عبارت« فلا تعضلوهن » در آیه۲۳۲ سوره بقره حاکی از نوع مخاطب شناسی است؛ عده ای از قرآن پژوهان و مفسران قرآن، مخاطب را همسران زنان مطلقه، گروهی دیگر، اولیای زنان مطلقه و برخی از آنان خطاب را همگانی می دانند. نوشتار حاضر با روش توصیفی- تحلیلی با توجه به گفتمان آیه منظور، مخاطب را نه تنها همسران زنان مطلقه، اولیای آنان و عموم جامعه می داند، بلکه ضمن ارائه تفسیری فرهنگی و اجتماعی؛ هدف اصلی گفتمان مذکور را زدودن فرهنگ و تفکر جاهلی نسبت به جایگاه زن و تبیین مراتب احیای کرامت و منزلت اجتماعی زنان در جامعه دانسته است. به عبارت دیگر خطاب در این گفتمان؛ امری هشداری و وجوبی نسبت به ایجاد شرایطی است در خصوص حق انتخاب و تعیین سرنوشت زنان در ارتباط با پیوند زوجین در زندگی مشترک؛ که این امر باید به وسیله همسران و اولیای زنان به طور خاص حاصل گردد و نیز از طرف حکمرانی فرهنگی و اجتماعی، قانون گذار باید با وضع قوانین، ضوابط و برنامه های  راهبردی، آگاهی بخشی و تبیین ابعاد زندگی مشترک، زمینه ایجاد فضایی آکنده از آرامش روحی و فکری را برای زوجین، در جهت تحکیم بنیان خانواده و شکل گیری جامعه ای متعالی فراهم سازد.

نویسندگان

علی ظهوری راد

دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

محمد رضا حاجی اسماعیلی

استاد گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

محمد شریفی

دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه یزد، یزد، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • * قرآن کریم** نهج البلاغهآلوسی، محمود(۱۳۴۳ق). بلوغ الارب فی معرفه ...
  • ابن ابی حاتم، عبدالرحمن بن محمد(۱۴۱۹ق). تفسیر القرآن العظیم. ریاض: ...
  • ابن بابویه، محمدبن علی(۱۴۱۶ق). الخصال. قم: موسسه النشر الاسلامی ...
  • ابن بابویه، محمدبن علی(۱۳۶۳ش). من لایحضره الفقیه. قم: موسسه النشر ...
  • ابن حیون، نعمان بن محمد(۱۳۸۳ق). دعائم الاسلام. قم: موسسه آل ...
  • ابن شعبه، حسن بن علی،(۱۳۶۳ش). تحف العقول فیما جاء من الحکم و ...
  • ابن عاشور، محمدطاهر(۱۴۲۰ق). التحریر و التنویر. بیروت: موسسه التاریخ العربی ...
  • ابن عربی، محمدبن عبدالله(۱۴۰۸ق). احکام القرآن. بیروت: دارالجیل ...
  • ابن عطیه، عبدالحق بن غالب(۱۴۲۲ق). المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب ...
  • ابن کلبی، هشام بن محمد(۱۴۱۹ق). مثالب العرب و العجم. بیروت: ...
  • ابن منظور، محمدبن مکرم(۱۴۰۸ق). لسان العرب. بیروت: دارالفکر للطباعه ...
  • ابوحیان اندلسی، محمدبن یوسف(۱۴۲۰ق). البحر المحیط. بیروت: دارالفکر ...
  • بیضاوی، عبدالله بن عمر(۱۴۱۸ق). تفسیر بیضاوی. بیروت: دار احیاء التراث ...
  • ثعالبی، عبدالرحمن بن محمد(۱۴۱۸ق). تفسیر الثعالبی. بیروت: دار احیاء التراث ...
  • جرجانی، ابوالفتح بن مخدوم(۱۳۶۲ش). تفسیر شاهی یا آیات الاحکام. تهران: ...
  • جصاص، احمدبن علی(۱۴۰۵ق). احکام القرآن. بیروت: دار احیاء التراث العربی ...
  • جوهری، ابونصر(۱۴۰۴ق). الصحاح؛ تاج اللغه و صحاح العربیه. بیروت: دارالعلم ...
  • حوی، سعید(۱۴۲۴ق). الاساس فی التفسیر. قاهره: دارالسلام ...
  • حویزی، عبدعلی بن جمعه(۱۴۱۵ق). تفسیر نور الثقلین. قم: اسماعیلیان ...
  • دروزه، محمد عزه(۱۴۲۱ق). التفسیر الحدیث: ترتیب السور حسب النزول. بیروت: ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد(۱۴۱۲ق). مفردات الفاظ القرآن. بیروت: دار ...
  • رشیدرضا، محمد(۱۴۱۴ق). المنار (تفسیر القرآن العظیم). بیروت: دارالمعرفه ...
  • زمخشری، محمودبن عمر(۱۴۰۷ق). الکشاف عن حقایق التنزیل و عیون الاقاویل ...
  • سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر(۱۴۲۸ق). الاکلیل فی استنباط التنزیل. بیروت: ...
  • طالقانی، محمد(۱۳۶۲ش). پرتوی از قرآن. تهران: شرکت سهامی انتشار ...
  • طباطبایی، محمدحسین(۱۳۵۲ش). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات ...
  • طبری، محمدبن جریر(۱۴۱۲ق). جامع البیان عن تاویل آی القرآن . ...
  • طریحی نجفی، فخرالدین(۱۳۷۵ش). مجمع البحرین و مطلع النیرین. تهران: دفتر ...
  • طنطاوی، محمدسید(۱۹۹۷م). التفسیر الوسیط للقرآن الکریم. قاهره: نهضت مصر ...
  • طوسی، محمدبن حسن(۱۳۸۹ق). التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت: دار احیاء ...
  • علی، جواد(۱۳۹۱ش). المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام. بیروت: دارالعلم ...
  • عیاشی، محمدبن مسعود(۱۴۲۱ق). تفسیر العیاشی. تهران: مکتبه العلمیه الاسلامیه ...
  • فاضل مقداد، مقدادبن عبدالله(۱۳۷۳ش). کنزالعرفان فی فقه القرآن. تهران: مرتضوی ...
  • فخر رازی، محمدبن عمر(۱۴۲۰ق). التفسیر الکبیر. بیروت: دار احیاء التراث ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد(۱۴۰۹ق). العین. قم: موسسه دارالهجره ...
  • قرشی، علی اکبر(۱۳۰۷ش). قاموس قرآن. تهران: دارالکتب الاسلامیه ...
  • قرطبی، محمدبن احمد(۱۳۶۴ش). الجامع لاحکام القرآن. تهران: ناصرخسرو ...
  • قطب، سید ابراهیم(۱۴۲۵ق). فی ظلال القرآن. بیروت: دارالشروق ...
  • قطب راوندی، سعیدبن هبهالله(۱۴۰۵ق). فقه القرآن. قم: کتابخانه آیت الله ...
  • قمی، علی بن ابراهیم(۱۴۰۴ق)،. تفسیر القمی. قم: دارالکتاب ...
  • کلینی، محمدبن یعقوب(۱۳۶۳ش). الکافی. تهران: دار الکتب الاسلامیه ...
  • کیاهراسی، علی بن محمد(۱۴۲۲ق). احکام القرآن. بیروت: دارالکتب العلمیه ...
  • لطفی، سید مهدی؛ خدری کیارسی، سارا(۱۴۰۳ش)، تبارشناسی و اعتبار سنجی ...
  • مراغی، احمدمصطفی(بی تا). تفسیر المراغی. بیروت: دارالفکر ...
  • مرتضی زبیدی، محمدبن محمد(۱۴۱۴ق). تاج العروس من جواهر القاموس. بیروت: ...
  • مصطفوی، حسن(۱۳۶۸ش). التحقیق فی کلمات القرآن. تهران: وزارت فرهنگ و ...
  • مطهری، مرتضی(۱۳۷۶ش). مجموعه آثار استاد شهید مطهری. تهران: صدرا ...
  • معرفت، محمد هادی(۱۳۸۷ش). تفسیر الاثری الجامع. قم: موسسه انتشاراتی تمهید ...
  • مغنیه، محمد جواد(۱۴۲۴ق). تفسیر الکاشف. ایران: دار الکتب الاسلامی ...
  • یزیدی، عبدالله بن یحیی(۱۴۰۵ق). غریب القرآن و تفسیره. بیروت: عالم ...
  • نمایش کامل مراجع