ارزیابی و اولویت بندی متغیر های کلان اقتصادی بخش کشاورزی در استان های ایران با استفاده از ماتریس حسابداری اجتماعی چند منطقه ای

این مطالعه با هدف اولویت بندی استان های ایران در بخش کشاورزی، از ماتریس حسابداری اجتماعی چندمنطقه ای و روش آنتروپی-تاپسیس بهره گرفته است. بدین منظور، نخست جدول داده-ستانده چندمنطقه ای با روش CHARM-RAS طراحی و سپس برای نخستین بار در ایران، ماتریس حسابداری اجتماعی چندمنطقه ای تدوین شده است. در ادامه، اولویت بندی استان ها بر اساس برخی متغیرهای کلان اقتصادی صورت گرفته است. یافته ها با توجه به متغیرهای ارزش افزوده، تقاضای خانوار، تقاضای واسطه، هزینه واسطه، خالص صادرات خارجی برای زیربخش های کشاورزی و نیز انتقالات بین نهادی نشان می دهد که میان جمعیت، ارزش افزوده و تقاضای خانوار در زیربخش های کشاورزی ارتباط مثبت وجود دارد. همچنین شاخص های پیوند پسین و پیشین (اعم از مستقیم و نیز مستقیم و غیرمستقیم) بیانگر آن است که زیربخش های کشاورزی در برخی استان ها توانایی بیشتری در افزایش تقاضا برای تولیدات واسطه ای سایر بخش ها نسبت به دیگر استان ها دارند. این نتایج حاکی از آن است که عدم توزیع مناسب منابع و کم توجهی برنامه ریزان به ظرفیت های تولیدی برخی استان ها، مانعی جدی در مسیر توسعه متوازن منطقه ای محسوب می شود. از این رو، توزیع عادلانه و مبتنی بر ظرفیت های زیربخشی منابع میان استان ها ضرورتی اجتناب ناپذیر برای تحقق توسعه متوازن است.

کلیدواژه ها:

متغیرهای اقتصادی ، جدول داده - ستانده چندمنطقه ای ، ماتریس حسابداری اجتماعی چند منطقه ای ، روش آنتروپی - تاپسیس