خاندان قوام الملک، سیاست موازنه، شکل گیری و فروپاشی اتحادیه ایلی خمسه در ایالت فارس

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 33

فایل این مقاله در 31 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_HII-35-68_004

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

جامعه ایلی ایران پس از دوره صفویه شاهد برآمدن چندین اتحادیه ایلی عمده بود که نقشی مهم در جامعه و سیاست ایران ایفا کردند. یکی از متاخرترین نمونه ها، شکل گیری اتحادیه ایلی خمسه در ایالت فارس دوره قاجاری بود. آنچه ایل خمسه را به نمونه ای جالب تبدیل می کند، آن است که شکل گیری آن محصول تصمیم و برنامه ریزی هدفمند دولتی بود؛ تصمیمی که باعث شد تا از رهگذر ادغام ایلات و طوایف مختلف در فارس، یک اتحادیه قدرتمند ایلی پدیدار شود، نقشی مهم در سیاست ایالت فارس در دوره قاجاری ایفا کند و بقای خود را تا زمان استقرار دولت پهلوی حفظ کند.    در این مقاله، با استفاده از روش کیفی مبتنی بر اطلاعات و داده­های تاریخی و اسنادی، تلاش شده است به این پرسش اصلی پاسخ داده شود که: دلایل و عوامل موثر بر شکل گیری و فروپاشی اتحادیه ایلی خمسه چه بوده است؟ یافته های مقاله نشان می دهد که تصمیم دولت مرکزی و کارگزاران آن در ولایت فارس برای شکل گیری این اتحادیه، ناشی از ملاحظات سیاسی مبتنی بر ضرورت حفظ توازن قوا در فارس عهد قاجار بوده است. خاندان شهری قوام الملک به عنوان کارگزاران دولت مرکزی در فارس، از رهگذر شکل دادن به این اتحادیه و قرار گرفتن در راس آن، کوشیدند موازنه ای را با سایر بازیگران دخیل در سیاست محلی ایجاد کنند. آنچه فروپاشی این اتحادیه را رقم زد، پیدایش دولت مدرن متمرکز و فروپاشی ساختار پراکنده و ازهم گسیخته قدرت در ایران سنتی بود.

نویسندگان

حجت کاظمی

دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

میلاد یزدان پناه

دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابرلینگ، پیر (۱۳۵۸)، «سیاست قبیله­ای انگلیس در جنوب ایران»، ترجمه ...
  • ابن بلخی (۱۳۷۴)، فارسنامه ابن بلخی، تصحیح لسترنج و نیکلسن، ...
  • احمدی، حمید (۱۳۹۶). قومیت و قوم گرایی در ایران؛ افسانه ...
  • ایوانف، میخائیل سرگیویچ (۱۳۸۴)، عشایر جنوب (عشایر فارس)، ترجمه کیوان ...
  • آبراهامیان، یرواند (۱۳۹۷)، ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گل ...
  • بارث، فردریک (۱۳۴۳)، ایل باصری، ترجمه کاظم ودیعی، تهران: موسسه ...
  • بک، لوئیز (۱۳۹۶)، قشقایی های ایران، ترجمه حمیدرضا جهاندیده، قم: ...
  • بیات، کاوه (۱۳۶۵)، شورش عشایری فارس ۱۳۰۷-۱۳۰۹، تهران: نقره.. ...
  • بلوک باشی، علی (۱۳۸۰)، «اینالو»، دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج۱۲، ...
  • حکمت، علی­اصغر (۱۳۸۴)، ره­آغاز حکمت، به کوشش س وحیدنیا، تهران، ...
  • خاوری شیرازی، میرزا فضل الله (۱۳۸۰)، تاریخ ذوالقرنین یا رساله ...
  • خورموجی، محمدجعفر (۱۳۸۰)، نزهت الاخبار، تصحیح و تحقیق سید علی ...
  • رکن­زاده­ آدمیت، محمدحسین (۱۳۴۹)، فارس و جنگ بین­الملل، تهران: اقبال.. ...
  • سدیدالسلطنه کبابی، محمدعلی (۱۳۶۲)، بندرعباس و خلیج فارس، تصحیح احمد ...
  • سعادت نوری، حسین (۱۳۶۴)، رجال دوره قاجار، تهران: وحید.. ...
  • شهبازی، عبدالله (۱۳۶۹)، مقدمه ای بر شناخت ایلات و عشایر، ...
  • عضدالدوله، احمدمیرزا (۲۵۳۵)، تاریخ عضدی، تصحیح عبدالحسین نوایی، تهران: بابک.. ...
  • فسایی، حاج میرزا حسن (۱۳۷۸)، فارسنامه ناصری، تصحیح منصور رستگار ...
  • قائم مقامی، جهانگیر (۱۳۵۹)، نهضت آزادی خواهی مردم فارس در ...
  • قهرمانی، میرزا نصرالله خان (۱۳۹۹)، تاریخ ایل قشقایی: خاطرات میرزا ...
  • قربان پور، خدابخش، علی اکبر جعفری و فریدون الهیاری (۱۳۹۷)، ...
  • قوام الملک، محمدرضا [بی تا]، شرح حال خاندان قوام الملک، ...
  • کاراندیش، جواد (۱۳۹۸)، پهلوی اول و مسئله عشایر (۱۲۹۸-۱۳۰۴)، ترجمه ...
  • کاظمی، حجت (۱۴۰۱)، «رهبران فرهمند، ائتلاف قبایلی و شکل گیری ...
  • کاظمی، حجت (۱۳۹۷)، «نوسازی نهادی در پادشاهی های سنتی و ...
  • کرون، پاتریشیا (۱۴۰۱)، جامعه های ماقبل صنعتی، تهران: نشر ماهی، ...
  • کوزنتسوا و دیگران (۱۳۸۶)، پژوهش هایی پیرامون تاریخ نوین ایران، ...
  • کوه مره ­ای، زین العابدین (۱۳۸۴)، رساله تدابیر شاه و ...
  • کیهان، مسعود (۱۳۱۱)، جغرافیای مفصل ایران، ج۲، تهران: مجلس.. ...
  • مابرلی، جیمز (۱۳۶۹)، عملیات در ایران، ترجمه کاوه بیات، تهران: ...
  • مان، مایکل (۱۴۰۳)، دولت، جنگ، سرمایه داری، ترجمه میلاد یزدان ...
  • نصیری طیبی، منصور (۱۳۸۶)، انقلاب مشروطیت در فارس، تهران: مرکز ...
  • نیر شیرازی، عبدالرسول (۱۳۸۳)، تحفه نیر، تصحیح محمد یوسف نیری، ...
  • مرادی خلج، محمدمهدی (۱۳۹۷)، شیراز در دوران نهضت ملی شدن ...
  • نصیری طیبی، منصور (۱۳۹۳)، ایل قشقایی در تاریخ معاصر ایران، ...
  • نواب صفا، اسماعیل (۱۳۶۶)، شرح حال و سفرنامه فرهادمیرزا معتمدالدوله، ...
  • اهداف و روند سیاست فرهنگی دولت پهلوی اول برای ایلات و عشایر [مقاله ژورنالی]
  • ویلسون و کریسچن (۱۴۰۱)، ایلات و عشایر فارس، ترجمه کاوه ...
  • هدایت، رضاقلی خان (۱۳۳۹)، روضه الصفای ناصری، ج۹، تهران: خیام.. ...
  • سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما)، سند شماره ۲۱۹۳۳/۲۹۶ ...
  • سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران (ساکما)، سند شماره ۱۶۷۷۲ ...
  • کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای ملی (کمام)، سند ...
  • اسناد تاریخی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، سند شماره ۱۳۶۱۷۵ (سند ...
  • کتابچه مفاصا جمع و خرج مالیه محمدقلی خان ایل بیگی ...
  • Ashraf, Ahmad (۲۰۱۲), “Fars: History in the Qajar and Pahlavi ...
  • Barth, Fredrik (۱۹۸۸), “Baseri”, The Encyclopaedia Iranica. Vol. III, Fasc. ...
  • Garrod, Oliver (۱۹۴۶) “The Nomadic Tribes of Persia To-Day”, Journal ...
  • Hourani, Albert (۱۹۹۳), “Ottoman Reform and the Politics of Notables”, ...
  • Magee, G. F. (۱۹۴۵), “The Tribes of Fars”, British Library: ...
  • Minorsky, Vladimir (۱۹۵۳), “The Clan of the Qara-Qoyunlu Rulers” in ...
  • Norden, Hermann (۱۹۲۸), Under Persian Skies: A Record of Travel ...
  • Picot, H. (۱۹۸۸), “Persia, Biographical notices of members of the ...
  • Abrahamian, E. (۲۰۱۸). Iran Between Two Revolutions, translated by Ahmad ...
  • Ivanov, M. S. (۲۰۰۵). The Nomads of the South (Fars ...
  • Kaihan, M. (۱۹۳۲). Detailed Geography of Iran, Volume ۲, Tehran: ...
  • Kazemi, H. (۲۰۱۸). Institutional Modernization in Traditional Monarchies and the ...
  • Khavari Shirazi, M. F. (۲۰۰۱). The History of Dhul-Qarnayn or ...
  • Khormouji, M. J. (۲۰۰۱). The Nozhat ul-Aḵbār, edited and researched ...
  • Kohmarehei, Z. A.A. (۲۰۰۵). Treatise on the Strategies of the ...
  • Vaez, Nafiseh. (۲۰۰۹). Objectives and process of cultural policy of ...
  • Archive of the National Documents Center of Iran, Copies of ...
  • Document of decree from Nasr al-Dawlah to Bahai al-Dawlah, Chief ...
  • Qavam al-Molk (۱۹۲۵). Explanations by Qavam al-Molk regarding the Five ...
  • National Archives of Iran (۱۹۵۰). Correspondence from Reza Qoli to ...
  • Complaint from the residents of Larestan against the agents of ...
  • Financial summary booklet of income and expenses of Mohammad Qoli ...
  • Ashraf, A. (۲۰۱۰). Fars: History in the Qajar and Pahlavi ...
  • Brth, F. (۱۹۸۸). Baseri. The Encyclopaedia Iranica ...
  • Cronin, S. (۲۰۰۷). Tribal politics in Iran: rural conflict and ...
  • Garrod, O. (۱۹۴۶) “The Nomadic Tribes of Persia To-Day,” Journal ...
  • Hodgson, M. G. S. (۱۹۷۴). The Venture of Islam: Conscience ...
  • Hourani, A. (۱۹۹۳). "Ottoman Reform and the Politics of Notables," ...
  • Magee, G. F (۱۹۴۵). The Tribes of Fars. British Library: ...
  • Norden, H. (۱۹۲۸). Under Persian Skies : A Record of ...
  • Picot, H. (۱۹۸۸). Persia. Biographical notices of members of the ...
  • نمایش کامل مراجع