تحلیل تاریخی و انتقادی جایگاه میرزا موسی جواهری بغدادی در گسترش آیین بهائی (بر پایه اسناد نویافته و منتشرنشده)

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 35

فایل این مقاله در 37 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_HII-35-68_006

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

یکی از عوامل مهم گسترش دعوت بهاءالله پس از تبعید به بغداد علی رغم تنگناهای مذهبی و سیاسی، حمایت های  مالی میرزا موسی جواهری تاجر ثروتمند ایرانی مقیم بغداد بود. پژوهش حاضر با تکیه بر منابع تاریخی و اسناد نویافته و منتشرنشده کوشیده است تصویری متفاوت و معنادار از روایت های رایج درباره این شخصیت و جایگاه او در گسترش آیین بهائی در بغداد ارائه دهد. یافته های پژوهش با روش مطالعات تاریخی متکی بر توصیف و تحلیل، نشان می دهد که نقش وی در گسترش آیین بهائی، فراتر از تصویرهای ساده انگارانه و بعضا ایدئولوژیک موجود در منابع متاخر بوده و می بایست آن را در چارچوب شبکه های کنشگری دینی، مناسبات قدرت و منازعات گفتمانی عصر قاجار تحلیل کرد. در این مقاله با نقد روایت های مسلط و تطبیق آنها با داده های اسنادی نویافته، به بازاندیشی در نحوه شکل گیری و ترویج آیین بهائی در بغداد پرداخته شده و نشان داده شده است که فهم دقیق این فرایند، مستلزم فاصله گیری از خوانش های درون دینی و توجه به زمینه های تاریخی، اجتماعی و فکری زمانه است. بر این اساس، می توان استدلال کرد که ثروت هنگفت میرزا موسی جواهری یکی از بنیادهای اصلی پیشرفت بهاءالله و غلبه او بر صبح ازل و در نتیجه، برتری بهائیان بر ازلیان و به حاشیه راندن آنان در مسیر پیشبرد آیین باب بود.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

سید مقداد نبوی رضوی

دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، گروه تاریخ دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

فاطمه جان احمدی

استاد گروه تاریخ دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آقاجری، سید هاشم، محمدحسن رازنهان و هادی بیاتی (۱۳۹۳)، «پناهندگی ...
  • امانت، عباس و فریدون وهمن (۲۰۱۶ م)، از طهران تا ...
  • بهاءالله، میرزا حسینعلی (۱۹۹۵ م)، کتاب اقدس، بخش «رساله سوال ...
  • دولت آبادی، میرزا یحیی (۱۴۰۰)، آیین در ایران، به کوشش ...
  • دهجی، سید مهدی [بی تا]، رساله، شماره F.۵۷(۹)، کتابخانه دانشگاه ...
  • شریف کاشانی، شیخ محمدمهدی (۱۳۹۸)، تاریخ جعفری، به کوشش سید ...
  • الصدر، السید حسن (۱۴۲۹ق)، تکمله امل الآمل، تحقیق حسین علی ...
  • صفائی، ابراهیم (۲۵۳۵)، اسناد سیاسی دوران قاجاریه، تهران: انتشارات بابک.. ...
  • طاهرزاده، ادیب (۱۵۴ بدیع)، نفحات ظهور حضرت بهاءالله، ترجمه باهر ...
  • طرفداری، منصور (۱۴۰۳)، «تاملی بر نگرش های فکری و مذهبی ...
  • عبدالبهاء، عباس (۱۳۴۳ق)، تذکره الوفاء فی ترجمه حیاه قدماء الاحباء، ...
  • العزاوی المحامی، عباس (۱۴۲۵ ق)، تاریخ العراق بین الاحتلالین، حازمیه: ...
  • عربخانی، رسول (شهریور ۱۳۹۴)، تشیع ایرانی و تسنن عثمانی: پژوهشی ...
  • فاضل مازندرانی، اسدالله [بی تا]، تاریخ ظهور الحق، ج۴ و ...
  • فیضی، محمدعلی (۱۲۵ بدیع)، حضرت بهاءالله، [بی جا]: موسسه ملی ...
  • فیضی، محمدعلی (۱۲۸ بدیع)، حیات حضرت عبدالبهاء و حوادث دوره ...
  • کاتب، میرزا مصطفی [الف]، جواب لوح جناب عباس افندی، شماره ...
  • کاتب، میرزا مصطفی [ب]، نوشته یکی از مومنین بیان در ...
  • کردستانی، سعیدخان [بی تا]، Kurdestanī’s Notes (یادداشت های کردستانی)، کتابخانه ...
  • کرمانی، میرزا آقاخان و شیخ احمد روحی [بی تا]، هشت ...
  • محیط طباطبایی، سید محمد (مرداد ۱۳۵۴). تاریخ قدیم و جدید، ...
  • موجانی، سید علی و علی اکبر صالحی (۱۴۰۱)، فراسوی مه: ...
  • موقر بالیوزی، حسن (۱۹۸۹م)، بهاءالله: شمس حقیقت، ترجمه مینو ثابت، ...
  • نراقی، ملا محمدجعفر [بی تا]، تذکره الغافلین، شماره F.۶۳(۹)، کتابخانه ...
  • نوری، عزیه خانم، شیخ محمدمهدی شریف کاشانی، شیخ مهدی بحرالعلوم ...
  • نوری طبرسی، میرزا حسین (۱۳۸۴)، نجم ثاقب در احوال امام ...
  • اداره اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه (استادوخ)، اسناد ...
  • اداره اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه (استادوخ)، اسناد ...
  • اداره اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه (استادوخ)، اسناد ...
  • اداره اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه (استادوخ)، اسناد ...
  • اداره اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه (استادوخ)، اسناد ...
  • بایگانی نخست وزیری عثمانی در استانبول (Başbakanlık Osmanlı Arşivleri) (اسناد ...
  • بایگانی نخست وزیری عثمانی (اسناد عثمانی)، ۱۳۰۶ ق، سند شماره ...
  • بایگانی نخست وزیری عثمانی (اسناد عثمانی)، ۱۳۰۶ ق، سند شماره ...
  • بایگانی نخست وزیری عثمانی (اسناد عثمانی)، ۱۳۰۷ ق، سند شماره ...
  • بایگانی نخست وزیری عثمانی (اسناد عثمانی)، ۱۳۰۷ ق، سند شماره ...
  • بایگانی نخست وزیری عثمانی (اسناد عثمانی)، ۱۳۰۷ ق، سند شماره ...
  • بایگانی نخست وزیری عثمانی (اسناد عثمانی)، ۱۳۰۸ ق، سند شماره ...
  • Başbakanlık Osmanlı Arşivleri (Ottoman Archives), ۱۲۷۵ AH, Document No. HR-MKT-۳۰۶-۵۲-۹ ...
  • Documents of the Center for Documents and Diplomatic History of ...
  • Documents of the Center for Documents and Diplomatic History of ...
  • Documents of the Center for Documents and Diplomatic History of ...
  • Documents of the Center for Documents and Diplomatic History of ...
  • Documents of the Center for Documents and Diplomatic History of ...
  • Ottoman Prime Ministry Archives (Ottoman Documents), ۱۳۰۶ AH, Document No. ...
  • Ottoman Prime Ministry Archives (Ottoman Documents), ۱۳۰۶ AH, Document No. ...
  • Ottoman Prime Ministry Archives (Ottoman Documents), ۱۳۰۷ AH, Document No. ...
  • Ottoman Prime Ministry Archives (Ottoman Documents), ۱۳۰۷ AH, Document No. ...
  • Ottoman Prime Ministry Archives (Ottoman Documents), ۱۳۰۷ AH, Document No. ...
  • Ottoman Prime Ministry Archives (Ottoman Documents), ۱۳۰۸ AH, Document No. ...
  • ‘Abd al-Bahā, ‘Abbās. (۱۳۴۳ AH). Taḏkīrat al-Wafā’ fī Tarǰamat ḥayāt ...
  • Dawlatabadi, M.Y. (۲۰۲۱). Religions in Iran. Edited by S.M. Nabavi ...
  • Fayzī, M.A. (۱۲۵ BE). Ḥaḍrat-e-Bahā’u’llāh. [n.p.]: National Bahā’ī Publishing Trust. ...
  • Kātib, M.M. Written by One of the Believers of the ...
  • Kermānī, M.A., & Ruhi, S.A. (n.d.). Hašt Behešt. [n.p.]: [n.pub.]. ...
  • Mojani, S.A., & Salehi, A.A. (۲۰۲۲). Beyond the Fog: A ...
  • Nūrī Ṭabresi, M.H. (۲۰۰۵). Naǰm-e Ṯāqīb dar Aḥvāl-e Imām-e ḡāʾīb. ...
  • نمایش کامل مراجع