طراحی و اعتبارسنجی الگوی برنامه درسی آموزش وپرورش مثبت گرا بر اساس عناصر چهارگانه تایلر

آموزش وپرورش مثبت گرا رویکردی نوین برای ارتقای بهزیستی و عملکرد بهینه دانش آموزان است. هدف این پژوهش، طراحی و اعتبارسنجی الگوی برنامه درسی آموزش وپرورش مثبت گرا بود. پژوهش با روش آمیخته (کیفی–کمی) و طرح اکتشافی متوالی انجام شد. در بخش کیفی، با استفاده از پژوهش اسنادی و تحلیل محتوای قیاسی، عناصر برنامه درسی شامل اهداف، محتوا، راهبردهای یاددهی–یادگیری و ارزشیابی شناسایی شد. در بخش کمی، الگوی استخراج شده با نظر ۱۵ متخصص (روایی محتوایی به روش لاوشه) و داده های حاصل از پرسشنامه ۴۲ گویه ای ۶۲۳ معلم، از طریق تحلیل عاملی تاییدی و مدل یابی معادلات ساختاری اعتبارسنجی شد. یافته های کیفی نشان داد اهداف برنامه بر مولفه هایی مانند انتخاب آگاهانه هدف، امید، معنا، فضایل اخلاقی، توانمندی ها، مهارت های اجتماعی، معنویت، قدردانی، انعطاف پذیری، هیجانات مثبت و آینده نگری تاکید دارد. محتوا نیز ویژگی هایی همچون هنری و روایی بودن، شاد و طنزآمیز بودن، ارتباط با زندگی واقعی، تقویت هیجانات و صفات مثبت، ارزش های اخلاقی و مشارکت اجتماعی را دربر می گیرد. راهبردهای یاددهی–یادگیری شامل روش های تعاملی، بازی، گردش علمی، داستان گویی، حل مسئله، ایفای نقش و بهره گیری از هیجانات مثبت است و ارزشیابی بر خودارزیابی، تاکید بر نقاط قوت و بازخورد مستمر و مبتنی بر تلاش استوار است. نتایج اعتبارسنجی کمی نشان دهنده ی برازش قابل قبول مدل چهارعاملی و پایایی مطلوب کل پرسشنامه بود. به طور کلی، الگوی طراحی شده از اعتبار کافی برخوردار است و می تواند به عنوان چارچوبی معتبر برای طراحی، اجرا و ارزشیابی برنامه های درسی با هدف ارتقای بهزیستی و شکوفایی دانش آموزان به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی ، آموزش وپرورش مثبت گرا ، روان شناسی مثبت گرا ، الگوی برنامه درسی ، اعتبارسنجی