تاریخنگاری در متون فرقه آذرکیوانی: از آغاز تا برآمدن اسکندر

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 27

فایل این مقاله در 25 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JHIC-59-1_001

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

تاریخ نگاری در فرقه آذرکیوانی، برخلاف وقایع نگاری های سنتی و ثبت صرف سال شمار رویدادها، بر بنیانی مستحکم از تلفیق اسطوره، الهیات و عرفان استوار است. این پژوهش با هدف تبیین مولفه های تاریخ نگاری ایران باستان در متون این فرقه، با اتکا به رویکرد تبیینی به بررسی این پرسش کلیدی می پردازد که آذرکیوانیان چگونه میان وقایع تاریخ گیتایی و نظام قدسی کیهانی پیوند برقرار کرده اند. یافته های پژوهش بیانگر آن است که در منظومه فکری این فرقه، تاریخ ایران تنها توالی رویدادهای مادی نیست، بلکه عرصه ای برای تجلی طرح تقدیر الهی و پیوند ناگسستنی میان مفاهیم سه گانه «فره ایزدی»، «نهاد پادشاهی» و «آیین بزرگ آباد» تلقی می شود. آذرکیوانیان با ابداع سلسله های پیشاتاریخی نظیر مه آبادیان، جیانیان و یاسانیان و بازخوانی رمزی و عرفانی شخصیت های برجسته ای چون پیشدادیان، کیانیان، زردشت و اسکندر، الگویی فرازمانی از تاریخ ارائه می دهند. در این چارچوب تبیینی، صعود و سقوط سلسله ها نه براساس علل سیاسی و مادی صرف، بلکه ذیل مفاهیم اشراقی و کیفیت کنش های اخلاقی شهریاران تبیین می گردد. در نهایت، این شیوه از تاریخ نگاری را می توان واکنشی هویت محور و آگاهانه به بحران های فرهنگی و سیاسی ناشی از سقوط ساسانیان دانست. آذرکیوانیان با بهره گیری هوشمندانه از ادبیات پیشگویانه و تلفیق میراث ایران باستان با آموزه های باطنی، در صدد بازسازی و احیای آرمان های اصیل ایرانی در قالبی نوآیین برآمده اند تا بدین وسیله تداوم فرهنگی و معنوی ایران را در بستر یک تاریخ قدسی تضمین کنند.

نویسندگان

افسانه حنائی

دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ ایران باستان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

روزبه زرین کوب

استادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن بلخی (۱۳۷۴ ش). فارسنامه ابن بلخی. به کوشش رلند ...
  • اته، هرمان (۱۳۵۶ ش). تاریخ ادبیات فارسی. ترجمه صادق رضا ...
  • احمدی، حسین و خیراندیش، عبدالرسول (۱۳۹۱ ش). آذرکیوانیان و تاثیر ...
  • براون، ادوارد (۱۳۳۵ ش). تاریخ ادبی ایران.۴ جلد. ترجمه غلامرضا ...
  • بهرام بن فرهاد (۱۸۵۳ م). شارستان چهارچمن. به کوشش سیاوخش ...
  • پورداود، ابراهیم (۱۳۵۵ ش). دساتیر. فرهنگ ایران باستان. تهران: دانشگاه ...
  • تویسرکانی، اسماعیل بن محمدعلی (۱۸۹۴م). فرازستان. بمبئی ...
  • جلال الدین میرزا قاجار (۱۳۵۵ ش). نامه خسروان.۱جلد. تهران: فرورتی ...
  • جمال الدین انجو، حسین بن حسن (۱۳۵۱ ش). فرهنگ جهانگیری. ...
  • خویشتاب، آیین هوشنگ (۱۳۹۳ ش). گردآوری مانکجی لیمجی هوشنگ هاتریا ...
  • دالوند، حمیدرضا (۱۳۹۲ ش). میراث فرقه آذرکیوان. رنج و گنج. ...
  • دبستان مذاهب (۱۳۶۲ ش). ۲جلد. به اهتمام رحیم رضازاده ملک. ...
  • دبستان مذاهب (۱۳۹۲ ش). به اهتمام کریم نجفی برزگر. تهران: ...
  • دساتیر آسمانی (۱۴۰۰ ش). به کوشش اردشیر آل علی. تهران: ...
  • زردست افشار، آیین هوشنگ (۱۳۹۳ ش). گردآوری مانکجی لیمجی هوشنگ ...
  • زرین کوب، عبدالحسین (۱۳۴۱ ش). درباره لغت نویسی و دشواری ...
  • زرین کوب، عبدالحسین (۱۳۶۹ ش). در قلمرو وجدان: سیری در ...
  • زنده رود، آیین هوشنگ (۱۳۹۳ ش). گردآوری مانکجی لیمجی هوشنگ ...
  • زوره باستانی، آیین هوشنگ. (۱۳۹۳ ش). گردآوری مانکجی لیمجی هوشنگ ...
  • سهروردی، شیخ شهاب الدین یحیی سهروردی (۱۳۶۶ ش). حکمه الاشراق. ...
  • شهمردان، رشید (۱۳۶۰ ش). تاریخ زرتشتیان پس از ساسانیان. تهران: ...
  • صفا، ذبیح الله (۱۳۶۹ ش). تاریخ ادبیات در ایران. ۲ ...
  • فردوسی، ابوالقاسم (۱۳۹۶ ش). شاهنامه. ویرایش جلال خالقی مطلق. نسخه ...
  • فیروز بن کاووس (۱۸۸۸م). دساتیر. به کوشش شهریار بن اردشیر ...
  • قزوینی، محمد (۱۳۴۵ ش). دبستان مذاهب. یادداشت های قزوینی. ۸ ...
  • کرباسیان، ملیحه (۱۴۰۳ ش). آیین هوشنگ: چهار رساله آذرکیوانی از ...
  • کربن، هانری. (۱۳۹۲ ش). تاریخ فلسفه اسلامی. ویراست ۲. ترجمه ...
  • گشتاسب، فرزانه (۱۴۰۰ ش). آذرکیوان، زندگینامه، آثار و عقاید. تهران: ...
  • مجتبائی، فتح الله (۱۳۷۴ ش). آذرکیوان. دائره المعارف بزرگ اسلامی. ...
  • مجتبائی، فتح الله (۱۳۹۱ الف). دبستان مذاهب. دانشنامه جهان اسلام. ...
  • مجتبائی، فتح الله (۱۳۹۱ ب). دساتیر، دانشنامه جهان اسلام، ۱۷ ...
  • مصطفوی، علی اصغر (۱۳۷۰ ش). ترفند پیغمبرسازان و دساتیر آسمانی. ...
  • معین، محمد (۱۳۳۶ ش). آذرکیوان و پیروان او. مجله دانشکده ...
  • ملکم، سرجان (۱۳۸۳ ش). تاریخ کامل ایران. ترجمه اسماعیل حیرت. ...
  • میثمی، جولی اسکات. (۱۳۹۱ ش). تاریخ نگاری فارسی. ترجمه محمد ...
  • میرزا آقاخان کرمانی، عبدالحسین (۱۳۸۷ ش). آیینه ی سکندری. به ...
  • Aoki, T. (۲۰۰۱a). "The Role of Azar Kayvan in Zoroastrian ...
  • Askari, S. H. (۱۹۷۷). "Dabistan-i-Mazahib and Divān-i-Mubad". Indo-Iranian Studies. ed. ...
  • Corbin, H. (۱۹۹۱). En Islam iranien: Aspects spirituels et philosophiques. ...
  • Desatir. (۱۸۱۸). vol. ۱. ed. Mulla Firuz Bin Kaus, (English ...
  • Dhalla, M. N. (۱۹۳۸). History of Zoroastrianism. New York ...
  • Erskin, W. (۱۸۱۹)."On the Authority of the Desatir, with Remarks ...
  • Gladwin, F. (۱۷۸۹). The Dabistan or school of manners. The ...
  • Modi, J. J. (۱۹۳۲). A Parsee High Priest (Dastur Azar ...
  • Rieu, C. (۱۹۶۶). Catalogue of the Persian Manuscripts in the ...
  • Shea, D., & Troyer A. (۱۹۴۳)."discourse Préliminaire â la traduction ...
  • نمایش کامل مراجع