تاریخنگاری در متون فرقه آذرکیوانی: از آغاز تا برآمدن اسکندر
محل انتشار: پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی، دوره: 59، شماره: 1
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 27
فایل این مقاله در 25 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JHIC-59-1_001
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
تاریخ نگاری در فرقه آذرکیوانی، برخلاف وقایع نگاری های سنتی و ثبت صرف سال شمار رویدادها، بر بنیانی مستحکم از تلفیق اسطوره، الهیات و عرفان استوار است. این پژوهش با هدف تبیین مولفه های تاریخ نگاری ایران باستان در متون این فرقه، با اتکا به رویکرد تبیینی به بررسی این پرسش کلیدی می پردازد که آذرکیوانیان چگونه میان وقایع تاریخ گیتایی و نظام قدسی کیهانی پیوند برقرار کرده اند. یافته های پژوهش بیانگر آن است که در منظومه فکری این فرقه، تاریخ ایران تنها توالی رویدادهای مادی نیست، بلکه عرصه ای برای تجلی طرح تقدیر الهی و پیوند ناگسستنی میان مفاهیم سه گانه «فره ایزدی»، «نهاد پادشاهی» و «آیین بزرگ آباد» تلقی می شود. آذرکیوانیان با ابداع سلسله های پیشاتاریخی نظیر مه آبادیان، جیانیان و یاسانیان و بازخوانی رمزی و عرفانی شخصیت های برجسته ای چون پیشدادیان، کیانیان، زردشت و اسکندر، الگویی فرازمانی از تاریخ ارائه می دهند. در این چارچوب تبیینی، صعود و سقوط سلسله ها نه براساس علل سیاسی و مادی صرف، بلکه ذیل مفاهیم اشراقی و کیفیت کنش های اخلاقی شهریاران تبیین می گردد. در نهایت، این شیوه از تاریخ نگاری را می توان واکنشی هویت محور و آگاهانه به بحران های فرهنگی و سیاسی ناشی از سقوط ساسانیان دانست. آذرکیوانیان با بهره گیری هوشمندانه از ادبیات پیشگویانه و تلفیق میراث ایران باستان با آموزه های باطنی، در صدد بازسازی و احیای آرمان های اصیل ایرانی در قالبی نوآیین برآمده اند تا بدین وسیله تداوم فرهنگی و معنوی ایران را در بستر یک تاریخ قدسی تضمین کنند.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
افسانه حنائی
دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ ایران باستان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
روزبه زرین کوب
استادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :