تحلیل وحی شناختی الگوی حکمرانی نبوی در ساماندهی مشارکت همگانی در عرصه جهاد با تاکید بر قاعده «الجار کالنفس»

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 38

فایل این مقاله در 23 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JISLM-2-2_002

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

جهاد و مشارکت همگانی مومنان، جایگاهی مهم و حیاتی در آموزه های وحیانی دارد. این پژوهش، پس از واکاوی سندی و دلالی قاعده «الجار کالنفس» در عهدنامه مدینه، به تحلیل وحی شناختی الگوی حکمرانی نبوی در ساماندهی مشارکت های همگانی در عرصه جهاد، با استفاده از روش تحلیل کیفی نظریه داده بنیاد می پردازد. این قاعده، که به معنای «همسایه مانند خود است»، یک اصل اجتماعی برای سازماندهی عادلانه و اخذ مشارکت های همگانی در عرصه جهاد بوده و تقویت همبستگی و تعاملات متقابل در جامعه اسلامی مدینه را بنیان می نهد. در این مقاله، با استناد به منابع حدیثی معتبر شیعه مانند الکافی و تهذیب الاحکام، ضمن تاکید بر اصالت عهدنامه مدینه به عنوان میراث مکتوب اسلامی، نشان داده می شود که این قاعده به مثابه الگوی حکمرانی پیامبر اکرم(ص) در ساماندهی مشارکت همگانی در عرصه جهاد به کار گرفته شده است. یافته های تحلیل وحی شناختی نشان داد که در سطح شرایط علی، آموزه های وحیانی بر تکلیف مداری مومنانه و ضرورت مشارکت همگانی و فرادینی در عرصه جهاد تاکید دارند؛ در سطح شرایط زمینه ای، وضعیت اجتماعی جامعه و تمایز میان معذوران و افراد واجد شرایط، بستر تحقق این مشارکت را تبیین می کند؛ و در سطح شرایط مداخله گر، عوامل روان شناختی ایجابی و سلبی، در تقویت یا تضعیف مشارکت های اجتماعی در عرصه جهاد موثرند. این پژوهش، بر اهمیت اصول عدالت و تعاون در به کارگیری مشارکت های اجتماعی، به ویژه در شرایط بحرانی و عرصه های پیکار مسلمانان با کفار تاکید دارد و پیشنهاد می کند که این الگوی قرآنی متجلی در عهدنامه مدینه، مبنی بر ضرورت مشارکت همگانی در عرصه های متعدد جهاد، مورد بازنگری قرار گیرد.

نویسندگان

احمد کریمی

دانشیار، گروه کلام، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران.

محمدحسن محمدی مظفر

استادیار، گروه شیعه شناسی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران.

محمدهادی صفری

دکتری، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • ابن حیون، نعمان بن محمد مغربی (۱۳۸۵). دعائم الاسلام. قم: ...
  • ابن هشام، عبدالملک (بی تا). السیره النبویه لابن هشام. (ج ...
  • اصفهانی، سید ابوالحسن (۱۳۹۳). وسیله النجاه. (ج۳). محشی: سید محمدرضا ...
  • بووارد، تونی، و لوفر، الک (۱۳۹۳). مدیریت دولتی و حکمرانی. ...
  • جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۸). تفسیر تسنیم. (ج۷). قم: اسراء ...
  • حکیمی، محمدرضا (۱۳۸۰). الحیاه. (ج۹). مترجم: احمد آرام. قم: دفتر ...
  • حویزی، عبدعلی بن جمعه (۱۳۷۳). تفسیر نورالثقلین. (ج۲). قم: اسماعیلیان ...
  • خامنه ای، سید علی (۱۴۰۲). تفسیر سوره صف. تهران: موسسه ...
  • خمینی، سید روح الله (۱۴۲۳ق). تهذیب الاصول. (ج۱). قم: موسسه ...
  • خنیفر، حسین؛ مسلمی، ناهید (۱۳۹۸). اصول و مبانی روش های ...
  • خوئی، سید ابوالقاسم (۱۴۱۰ق). منهاج الصالحین. (ج۲). قم: مدینه العلم. ...
  • خوئی، سید ابوالقاسم (۱۴۱۳ق). معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات ...
  • خوئی، سید ابوالقاسم (۱۴۱۸ق). موسوعه الامام الخوئی. (ج۴۳). قم: موسسه ...
  • خوئی، سید ابوالقاسم (۱۴۱۹ق). دراسات فی علم الاصول. (ج۳). قم: ...
  • راغب اصفهانی، حسین (۱۴۱۲ق). المفردات فی غریب القرآن. بیروت: دارالقلم ...
  • زبیدی، مرتضی (۱۴۱۴ق). تاج العروس من جواهر القاموس. (ج۶). بیروت: ...
  • سبحانی، جعفر (۱۴۰۸ق). قاعدتان فقهیتان، اللا ضرر و الرضاع. قم: ...
  • سبحانی، جعفر (۱۴۱۵ق). الرسائل الاربع( قواعد اصولیه وفقهیه). (ج۲). قم: ...
  • سبحانی، محمدتقی؛ امامی، مهدی؛ کوثرنیا، علیرضا (۱۴۰۵). چیستی حکمرانی انسان ...
  • سید مرتضی، علی بن حسین (۱۳۷۶). الذریعه الی اصول الشریعه. ...
  • شاکر، محمدکاظم؛ لطفی، محمدحسین (۱۳۹۰). صحیفه النبی(ص)؛ نماد قانون گرایی ...
  • شبیری زنجانی، سید موسی (۱۳۸۳). کتاب نکاح. (ج۱). قم: موسسه ...
  • شوشتری، محمدتقی (۱۴۰۱). الاخبار الدخیله. (ج۲). تهران: مکتبه الصدوق ...
  • طباطبایی، سید محمدکاظم (۱۳۹۰). منطق فهم حدیث. قم: موسسه آموزشی ...
  • طباطبائی ، سید محمدحسین (۱۳۷۴). ترجمه تفسیر المیزان. (ج۹، ۲، ...
  • طبرسی، فضل بن حسن (۱۳۶۳). ترجمه تفسیر مجمع البیان فی ...
  • طوسی، محمد بن حسن (۱۳۷۰). گزیده تهذیب. (ج۴). ترجمه بهبودی. ...
  • طوسی، محمد بن حسن (۱۴۰۷ق). تهذیب الاحکام. (ج۶-۷). تحقیق: سید ...
  • طوسی، محمد بن حسن (۱۴۱۱ق). التبیان فی تفسیر القرآن. (ج۵، ...
  • طوسی، محمد بن حسن (۱۴۲۰ق). فهرست کتب الشیعه و اصولهم ...
  • طوسی، محمد بن حسن (۱۴۲۷ق). رجال الطوسی. قم: جامعه مدرسین ...
  • عالی، محمدباقر؛ غضنفری، مهدی؛ پورصادق، ناصر؛ پورعزت، علی اصغر (۱۴۰۳). ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد (۱۴۰۹ق). العین. (ج۶). قم: هجرت ...
  • فیرحی، داود (۱۴۰۳). پیامبری و قرارداد: نظریه ای درباره سیره ...
  • فیض کاشانی، محمد محسن بن شاه مرتضی (۱۴۰۶ق). الوافی. (ج۱۵). ...
  • قرائتی، محسن (۱۳۸۸). تفسیر نور. (ج۱). تهران: مرکز فرهنگی درس ...
  • کاشف الغطاء، مهدی (بی تا). مورد الانام فی شرح شرائع ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب (۱۳۸۷). اصول کافی. (ج۴). مترجم: مهدی ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب (۱۳۸۸). فروع کافی. (ج ۵-۶). مترجم: ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب (۱۴۲۹ق). الکافی. (ج۹-۱۰، ۴). قم: دارالحدیث ...
  • گلپایگانی، سید محمدرضا (۱۴۱۳ق). هدایه العباد. (ج۲). قم: دارالقرآن الکریم ...
  • مازندرانی، محمد صالح بن احمد (۱۳۸۲). شرح الکافی الاصول و ...
  • مجلسی، محمدباقر (۱۴۰۳). بحار الانوار. (ج۱۹). تهران: موسسه الوفاء ...
  • مجلسی، محمدتقی (۱۴۰۶ق). روضه المتقین. (ج۱۳). ایران: بنیاد فرهنگ اسلامی ...
  • معارف، مجید (۱۳۷۴). پژوهشی در تاریخ حدیث شیعه. تهران: موسسه ...
  • معرفت، محمدهادی (۱۳۸۷). التفسیر الاثری الجامع. (ج۷). قم: موسسه فرهنگی ...
  • نائینی، محمدحسین (۱۳۷۳). منیه الطالب فی حاشیه المکاسب. تهران: المکتبه ...
  • نجاشی، احمد بن علی (۱۳۶۵). رجال النجاشی. قم: جامعه مدرسین ...
  • نجفی، محمدحسن (بی تا). جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام. ...
  • نراقی، احمد بن محمدمهدی (۱۴۱۷ق). عوائد الایام. قم: دفتر تبلیغات ...
  • Schmitter, P. C. (۲۰۱۹). Defining, explaining and then, exploiting the ...
  • نمایش کامل مراجع