امکان سنجی تغییر روزهای کاری کارکنان دولت با تاکید بر ملاحظات فقهی- حقوقی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 39

فایل این مقاله در 25 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JISLM-2-2_010

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

تنظیم ساعات و روزهای کار در نظام های حکمرانی و اداره عمومی، یکی از ابزارهای بنیادین سیاست گذاری عمومی است که به طور مستقیم بر بهره وری اقتصادی، سرمایه اجتماعی، انسجام خانواده و تعاملات بین المللی اثر می گذارد. در جمهوری اسلامی ایران، بحث افزایش تعطیلات هفتگی و انتخاب الگوی مناسب برای توزیع روزهای کاری، طی سال های اخیر به مسئله ای چندبعدی تبدیل شده که علاوه بر ملاحظات حقوقی و اداری، با پرسش های فقهی مهمی نیز همراه بوده است. مهم ترین چالش فقهی در این زمینه، امکان صدق عنوان «تشبه به کفار» در فرض تنظیم تعطیلات بر مبنای الگوی رایج جهانی (جمعه- شنبه یا شنبه- یکشنبه) است. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی- اجتهادی و با بهره گیری از مبانی فقهی و اصول قانون اساسی، به بررسی امکان و حدود تنظیم زمان کار در چارچوب حکمرانی اسلامی می پردازد. در بخش فقهی، با تحلیل مفهوم تشبه، شرایط تحقق آن ازجمله اختصاصیت و قصد مشابهت، و بررسی تحولات عرف جهانی، نشان داده شد که در صورت زوال اختصاصیت و فقدان قصد تبعیت فرهنگی، اطلاق عنوان محرم محل تردید جدی است. در بخش حقوقی نیز با بررسی نگاه دین به مقوله تعطیلات و عرفی و مصلحتی بودن آن، در کنار تحلیل اصل ۱۷ قانون اساسی، عدم انحصار تعطیلی در روز جمعه تبیین شد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که تنظیم زمان کار در حکمرانی اسلامی نه صرفا تابع الگوهای جهانی است و نه صرفا محدود به ملاحظات صوری عدم تشبه؛ بلکه باید در چارچوب مصلحت عمومی، کارآمدی اداری و اصول فقه حکومتی صورت بندی شود. بر این اساس، تصمیم گیری درباره الگوی تعطیلات هفتگی نیازمند رویکردی تلفیقی و اجتهادی در سطح حکمرانی است.

نویسندگان

میثم لطیفی

استادیار، گروه مدیریت منابع انسانی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران.

سیدعلی معزی

دانشجوی دکتری، گروه تولید و عملیات، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

امیرمحمد جلیلی

دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مطالعات بین الملل، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن حیون (۱۳۸۳ق). دعائم الاسلام و ذکر الحلال و الحرام ...
  • ابن فارس، احمد (۱۳۸۹). معجم مقاییس اللغه. (ج ۳). قم: ...
  • ابن منظور، جمال الدین (۱۴۰۵ق). لسان العرب. (ج ۱۳). بیروت: ...
  • بحرانی، هاشم بن سلیمان (۱۴۱۵ق). البرهان فی تفسیر القرآن. (ج ...
  • بوطی، محمد سعید رمضان (۱۴۱۲ق). ضوابط المصلحه فی الشریعه الاسلامیه. ...
  • ثبوت، اکبر (۰۷/۰۹/۱۳۹۶). طبق آیه قرآن، حتی روز جمعه تعطیل ...
  • حکیم، سید محسن طباطبایی (۱۴۱۶ق). مستمسک العروه الوثقی. (ج ۵). ...
  • حکیم، سید محمدتقی (۱۴۲۴ق). الفقه للمغتربین. بیروت: دار المورخ العربی ...
  • خامنه ای، سید علی (۱۳۶۸). اجوبه الاستفتائات ...
  • خمینی، سید روح الله (۱۳۷۱). صحیفه نور. (ج ۲۰). سازمان ...
  • دری، مصطفی (۱۳۹۴). بررسی فقهی پوشیدن کراوات و پاپیون و ...
  • سازمان اداری و استخدامی کشور (۱۴۰۱). ساعت کار کارکنان دولت؛ ...
  • شهید ثانی (۱۴۱۰ق). الروضه البهیه. (ج۲). شارح کلانتر. نجف: جامعه ...
  • طباطبایی، سید محمدحسین (۱۳۵۴). معنویت تشیع. اندیشه ...
  • غزالی، ابوحامد محمد (۱۴۱۳ق). المستصفی. (ج ۱). دارالکتب العلمیه ...
  • فلاح یخدانی، محمدجواد؛ علی پور انجایی، محمدحسین (۱۳۹۵). نگاهی به ...
  • قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ...
  • قائم مقامی، سید عباس (۱۴۰۳). آیت الله قائم مقامی: نمی ...
  • مصری، عبدالرضا (۱۴۰۳). نایب رئیس مجلس: در اصل ۱۷ قانون ...
  • معلوف، لویس (بی تا). المنجد فی اللغه. بی نا ...
  • معینی پور، مسعود (۱۴۰۴). حکمرانی؛ عرصه بازتعریف دانش، قدرت و ...
  • مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۸۰). تفسیر نمونه. (ج ۱، ۶). تهران: ...
  • ملتی، علیرضا؛ امام، سید محمدرضا؛ حمیدیه، بهزاد (۱۴۰۱). انطباق یا ...
  • مولوی وردنجانی، سعید (۱۴۰۰). واکاوی وضعیت تشبه به کفار در ...
  • نائینی، محمدحسین (بی تا). فوائد الاصول. (ج ۲). مکتبه المصطفوی ...
  • Aeon, B., Faber, A., & Panaccio, A. (۲۰۲۱). Does time ...
  • نمایش کامل مراجع