بازخوانی تاثیر جنون بر اجرای مجازات های حدی در فقه امامیه و حقوق کیفری ایران

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 29

فایل این مقاله در 25 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_LAWJSH-2-2_003

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

تداخل مساله جنون با فرآیند اجرای مجازات های حدی، از مسائل مهم مستحدثه در فقه امامیه و قلمرو حقوق کیفری ایران محسوب می شود؛ زیرا برخلاف اجماع موجود پیرامون رفع مسئولیت کیفری در حین ارتکاب جرم، وضعیت مجرمانی که پس از وقوع جرم دچار جنون می شوند، محل تشتت آراء است. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی توصیفی-تحلیلی و از طریق مداقه در منابع فقهی، متون روایی و مقررات موضوعه، در پی پاسخ به این پرسش است که «مبانی فقهی و حقوقی مواجهه با جنون لاحق در اجرای حدود چیست و قانون گذار ایران چه راهکاری برای آن برگزیده است؟» واکاوی دیدگاه های فقهی نشان دهنده سه جریان فکری است؛ نخست، رویکردی که بر اجرای بی قید و شرط حد تاکید دارد؛ دوم، دیدگاهی که خواهان سقوط یا توقف اجرای مجازات است؛ و سوم، رویکردی تفصیلی که بر اساس نوع جرم یا مرحله دادرسی، میان موارد مختلف تمایز قائل می شود. ارزیابی قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ گویای آن است که قانون گذار با رویکردی میانه و مصلحت سنجانه، به جای سقوط قهری مجازات، توقف یا تعویق اجرای حکم را مقرر داشته است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که جنون لاحق، به رغم عدم تاثیر بر ماهیت مسئولیت کیفری، مانعی شرعی و قانونی برای اجرای مجازات تا زمان بازیابی سلامت عقلانی و توانایی دفاع محسوب می شود؛ تفسیری که بیشترین هم سویی را با اصول دادرسی عادلانه و مبانی حقوق بشر دارد.

نویسندگان

مرتضی بیات

استادیار گروه حقوق، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک، اراک، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • اردبیلی، محمدعلی. (۱۴۰۰). حقوق جزای عمومی (جلد ۲، چاپ ۵۳). ...
  • آقاپور، علی، منصورآبادی، عباس، و اکبری، عباسعلی. (۱۴۰۳). دستاوردهای آموزه ...
  • ایزدی فرد، علی اکبر، حسین نژاد، سیدمجتبی، و عابدی فیروزجایی، ...
  • توجهی، عبدالعلی. (۱۴۰۳). دادرسی کیفری و عارض شدن جنون پس ...
  • پورمحمدی، رضا، و یوسفی، محمدمهدی. (۱۴۰۳). نگرش فازی به مفهوم ...
  • توکل پور، محمدهادی، و ملکی، محمدامین. (۱۴۰۱). قیود تحدیدکننده اجرای ...
  • الحر العاملی، محمد بن حسن. (۱۴۰۹ق). وسائل الشیعه الی تحصیل ...
  • الحلی، حسن بن یوسف. (۱۴۲۰ق). تحریر الاحکام الشرعیه علی مذهب ...
  • حسینی، سیدمحمد، و اعتمادی، امیر. (۱۳۹۳). جنون به عنوان عامل ...
  • جودکی، بهزاد، و عباسی، محمود. (۱۳۹۳). اجرای احکام کیفری نسبت ...
  • ره پیک، سیامک، و هادی، مهدی. (۱۴۰۰). بررسی فقهی حقوقی ...
  • الشهید الثانی، زین الدین بن علی. (۱۴۱۰ق). الروضه البهیه فی ...
  • الطوسی، محمد بن حسن. (۱۴۰۰ق). النهایه فی مجرد الفقه والفتاوی. ...
  • المقدس الاردبیلی، احمد بن محمد. (۱۴۰۲ق). مجمع الفائده والبرهان فی ...
  • النجفی، محمدحسن. (۱۳۶۷). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام. بیروت: ...
  • الهندی، محمد بن حسن. (۱۴۱۶ق). کشف اللثام والابهام عن قواعد ...
  • کمیلی، مونا، حائری، محمدحسن، و ناصری مقدم، حسین. (۱۴۰۲). درنگی ...
  • ملکی افضلی، محسن، و سعیدی، مینا. (۱۳۹۸). بررسی مفهوم جنون ...
  • موحدی راد، علی؛ تجری موذنی، زهرا، و صادقیان، محدثه. (۱۴۰۵). ...
  • ناصرخاکی، حسین، عسگری، علیرضا، و مرادخانی، احمد. (۱۳۹۸). تاثیر جنون ...
  • نوبهار، رحیم. (۱۳۹۶). اصل قضایی بودن مجازات ها: تحلیل فقهی ...
  • نوربها، رضا. (۱۳۸۴). زمینه حقوق جزای عمومی. تهران: گنج دانش ...
  • نژندی منش، هیبت الله. (۱۳۹۳). تاملی بر عوامل رافع مسئولیت ...
  • نمایش کامل مراجع