رویکرد نهادی به سیاست گذاری جمعیت: تجارب جهانی و دلالت های ایران

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 27

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_NJIPS-10-2_007

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

سیاست های جمعیتی در بسیاری از کشورها از مداخلات کمی و تک ابزاری به سوی رویکردهای جامع تر حرکت کرده است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی الگوهای معماری نهادی سیاست های جمعیتی در تجارب کشورهای منتخب و دلالت هایی برای ایران است. پژوهش با استفاده از تحلیل اسنادی و مقایسه ساخت یافته، سه مولفه اصلی شامل «بازیگران نهادی و جایگاه حقوقی آنان»، «قواعد حاکم بر هماهنگی بین بخشی» و «سازوکارهای پاسخگویی، نظارت و یادگیری سیاستی» را بررسی می کند. یافته ها نشان می دهند: معماری متمرکز با هماهنگی فرا وزارت خانه ای و پیوند با فرایند تامین منابع؛ معماری غیرمتمرکز مبتنی بر تقسیم مسئولیت و گزارش دهی قاعده مند؛ و معماری ترکیبی با مشارکت نهادهای مشورتی و ذی نفعان. بررسیها نشان می دهد که هیچ یک از موارد به تنهایی تضمین کننده پیامدهای مطلوب جمعیتی نیست و نحوه عملکرد آنها با شرایط اقتصادی، اجتماعی، رفاهی و اجرایی مرتبط است. قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مجموعه ای از قواعد رسمی برای راهبری، هماهنگی، گزارش دهی، پیشنهاد اعتبار و ارزیابی پیش بینی کرده است؛ اما حدود برخی اختیارات، پیوند هماهنگی با تصمیم های بودجه ای، استقلال ارزیابی و کیفیت تحقق قواعد رسمی در اجرا نیازمند بررسی بیشتر است. بنابراین به جای پیشنهاد انتقال مستقیم یک الگوی خارجی، باید به تقویت قابلیت ردیابی مسئولیت ها و منابع، گزارش دهی، هماهنگی بین بخشی و ارزیابی نسبتا مستقل در طراحی نهادی توجه نمود.

نویسندگان

محمدجواد محمودی

دانشیار اقتصاد، عضو هیئت علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران.

علی نیکونسبتی

دکتری اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

جواد شجاعی

استادیار جامعه شناسی، عضو هیئت علمی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، تهران، ایران.

مهدی احراری

دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد انرژی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.اقتصاد پژوهشگر

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • اجاق، سیده زهرا و عباسی شوازی، محمدجلال (۱۳۹۷). تحلیل گفتمان ...
  • https://dor.isc.ac/dor/۲۰.۱۰۰۱.۱.۱۷۳۵۰۰۰.۱۳۹۷.۱۳.۲۵.۵.۵اکبری، یونس؛ ندرلو، ریحانه؛ خداکرمیان گیلان، ندا (۱۴۰۳). تغییرات ارزشی ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۳۴/jips.۲۰۲۵.۴۸۵۵۸۸.۱۲۴۶تیسن، ویل ای اچ، و واکر، وارن ای (۱۳۹۴). تحلیل ...
  • حسنی سعدی، زهره و صادقی، رسول (۱۴۰۳). ارزیابی حین اجرای ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۵۹/jppolicy.۲۰۲۴.۹۷۸۲۲دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام (۱۴۰۳). گزارش ارزیابی وضعیت باروری ...
  • سوبوتکا، توماس؛ ماتیساک، آنا؛ برزوزوسکا، زوزانا (۱۴۰۳). پاسخ های سیاستی ...
  • شمس قهفرخی، فریده؛ عسکری ندوشن، عباس؛ عینی زیناب، حسن؛ روحانی، ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۳۴/jpai.۲۰۲۰.۲۴۳۹۲۵کاظمی پور، شهلا (۱۴۰۰). تغییرات فرهنگی و تحول خانواده معاصر ...
  • لوکاس، دیوید و میر، پاول (۱۳۸۷). درآمدی بر مطالعات جمعیت ...
  • محمودی، محمدجواد و جواد، شجاعی (۱۴۰۳). تحولات جمعیتی: رشد جمعیت، ...
  • مرکز آمار ایران (۱۴۰۳). نتایج طرح هزینه و درآمد خانوارهای ...
  • مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی (۱۴۰۱). رصد رفتارها و ...
  • مجلس شورای اسلامی (۱۴۰۰). قانون حمایت از خانواده و جوانی ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۳۴/jpai.۲۰۲۰.۴۳۶۴۰وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مرکز توانمندسازی حاکمیت و ...
  • Acemoglu, D., & Robinson, J.A. (۲۰۱۲). Why nations fail: the ...
  • Acemoglu, D., & Robinson, J.A. (۲۰۱۹). The narrow corridor: states, ...
  • Araral, E., Fritzen, S., Howlett, M., Ramesh, M., Wu, X. ...
  • Bhattacharya, J., & Chakraborty, S. (۲۰۱۲). Fertility choice under child ...
  • Bongaarts, J. (۱۹۷۸). A framework for analyzing the proximate determinants ...
  • Bongaarts, J., & Potter, R.G. (۱۹۸۳). Fertility, biology, and behavior: ...
  • Bowen, G.A. (۲۰۰۹). Document analysis as a qualitative research method. ...
  • Church, A.C., Ibitoye, M., Chettri, S., Casterline, J.B. (۲۰۲۳). traditional ...
  • D’Addio, A.C., & d’Ercole, M.M. (۲۰۰۵). Policies, institutions and fertility ...
  • Davis, K., & Blake, J. (۱۹۵۶). Social structure and fertility: ...
  • Demeny, P. (۲۰۰۳). Population policy: a concise summary. Population Council. ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۰۷/۹۷۸-۳-۰۳۱-۰۲۰۴۰-۷_۲۳Dye, T.R. (۲۰۱۷). Understanding public policy ‪(۱۵th ed.). pearson. gbd ...
  • George, A.L., & Bennett, A. (۲۰۰۵). Case studies and theory ...
  • Goldscheider, F., Bernhardt, E., Lappegård, T. (۲۰۱۵). The gender revolution: ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۱۱۱/j.۱۷۲۸-۴۴۵۷.۲۰۱۵.۰۰۰۴۵.xGray, E., Reimondos, A., Lazzari, E., Breunig, R., Steinhauser, R., ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۱۷۷/۰۰۴۹۰۸۵۷۱۹۸۱۰۳۰۴Howlett, M., Ramesh, M., Perl, A. (۲۰۲۰). studying public policy: ...
  • Howlett, M., & Tosun, J. (Eds.). (۲۰۲۱). The Routledge handbook ...
  • https://doi.org/۱۰.۴۳۲۴/۹۷۸۰۴۲۹۲۸۶۳۲۲Hu, C., & Zhang, H. (۲۰۲۴). Traditional family fertility values ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۵۷/s۴۱۵۹۹-۰۲۴-۰۳۶۷۷-zKearney, M.S., & Levine, P.B. (۲۰۲۵). Why is fertility so ...
  • Kolk, M. (۲۰۲۱). Government transfers to parents and population policy ...
  • Kraft, M.E., & Furlong, S.R. (۲۰۲۰). Public policy: politics, analysis, ...
  • Lesthaeghe, R. (۱۹۹۵). The second demographic transition in western countries: ...
  • Lesthaeghe, R. (۲۰۱۰). The unfolding story of the second demographic ...
  • May, J.F., & Goldstone, J.A. ‪(۲۰۲۲). International handbook of population ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۰۷/۹۷۸-۳-۰۳۱-۰۲۰۴۰-۷McDonald, P. (۲۰۰۰). Gender equity, social institutions and the future ...
  • McDonald, P. (۲۰۰۷). The emergence of low fertility as a ...
  • McDonald, P. (۲۰۱۳). Societal foundations for explaining low fertility: gender ...
  • McNicoll, G. (۱۹۸۰). Institutional determinants of fertility change. Population and ...
  • McNicoll, G. (۱۹۸۵). The nature of institutional and community effects ...
  • McNicoll, G. (۱۹۹۴). Institutional analysis of fertility. in k. lindahl-kiessling ...
  • North, D.C. (۱۹۹۰). Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۱۷/CBO۹۷۸۰۵۱۱۸۰۸۶۷۸North, D.C. (۱۹۹۴). Economic performance through time. American Economic Review, ...
  • North, D.C. (۲۰۰۰). The new institutional economics and third world ...
  • North, D.C., Wallis, J.J., Weingast, B.R. (۲۰۰۹). Violence and social ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۱۷/CBO۹۷۸۰۵۱۱۵۷۵۸۳۹Rindfuss, R.R., & Choe, M.K (۲۰۱۶). Low fertility, institutions, and ...
  • Saldaña, J. (۲۰۲۱). The coding manual for qualitative researchers ‪(۴th ...
  • Schoen, R., & Hargens, L. (۲۰۲۰). Social capital, gender competition, ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۰۷/۹۷۸-۳-۰۳۰-۴۸۵۱۹-۱_۲Spéder, Z. (۲۰۱۶). Fertility decline and the persistence of low ...
  • United Nations Population Fund (۲۰۲۵). The real fertility crisis: the ...
  • van de Kaa, D.J. (۱۹۸۷). Europe’s second demographic transition. Population ...
  • Zaidi, B., & Morgan, S.P. (۲۰۱۷). The second demographic transition ...
  • نمایش کامل مراجع