از ماکیاولی تا علامه مصباح یزدی؛ تقابل دو قرائت از نسبت اخلاق و سیاست در چارچوبی تمدنی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 32

فایل این مقاله در 26 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_CIR-5-19_010

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

پرسش از نسبت اخلاق و سیاست، از بنیادی ترین مسائل فلسفه سیاسی است که نحوه پاسخ به آن، مستقیما بر الگوهای حکمرانی و صورت بندی های تمدنی اثر می گذارد. این پژوهش با هدف تبیین دلالت های تمدنی این نسبت، به تحلیل تطبیقی آرای نیکولو ماکیاولی و علامه مصباح یزدی به عنوان دو نماینده شاخص از دو پارادایم سکولار و اسلام سیاسی می پردازد. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی با رویکردی تطبیقی با استفاده از آثار دو اندیشمند است. چارچوب تحلیل بر پنج محور انسان شناسی، جایگاه دین، تعریف سیاست، نسبت اخلاق و سیاست و مفهوم مصلحت عمومی استوار شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که در اندیشه ماکیاولی، با ابتنا بر انسان شناسی واقع گرایانه افراطی و بدبینانه، سیاست به مثابه عرصه ای مستقل از اخلاق و معطوف به بقا و حفظ قدرت تعریف می شود و اخلاق به جایگاهی صرفا ابزاری و تابع مصلحت سیاسی فروکاسته می شود. در مقابل، در منظومه فکری علامه مصباح یزدی، با تکیه بر فطرت الهی انسان و غایت مندی حیات، سیاست در درون چارچوب دین به طور عام و ذیل نظام اخلاقی آن به طور خاص تعریف شده و به عنوان ابزاری برای تحقق عدالت و سعادت حقیقی انسان تلقی می شود. بر این اساس، نه تنها هدف، بلکه ابزارهای سیاست نیز مقید به ارزش های اخلاقی و دینی اند. تحلیل تطبیقی نشان می دهد که این دو رویکرد، به دو منطق متمایز تمدنی منجر می شوند. یکی منطق بقا و قدرت که به تولید تمدنی امنیت محور، کارکردگرا و مبتنی بر مصلحت مادی می انجامد؛ و دیگری منطق هدایت و کمال که به شکل گیری تمدنی عدالت محور، اخلاقی و غایت مدار منتهی می شود.

نویسندگان

سجاد ایمانی پور

دانشجوی دکتری فرهنگ و ارتباطات دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام، تهران، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Afrough, Emad (۲۰۱۰). Fundamental Questions Regarding the Relationship Between Ethics ...
  • Barati, Masoumeh, Moradi, Mehdi, and Noghani Dokht-Bahmani, Mohsen (۲۰۱۷). The ...
  • de Fouchécour, Charles-Henri (۱۹۹۸). *Moralia: Ethical Concepts in Persian Literature ...
  • Machiavelli, Niccolò (۲۰۲۱). *The Prince* (Translated by Dariush Ashouri). Tehran: ...
  • Masoudi, Jahangir, & Sadati-Zadeh, Seyyed Sajjad (۲۰۱۵). The Relationship Between ...
  • Strauss, Leo (۲۰۰۸). *What Is Political Philosophy?* (Translated by Farhang ...
  • Wang, Xiaorong. (۲۰۲۴). On the Moral Considerations of Machiavelli’s “De-Moralization” ...
  • نمایش کامل مراجع