از ماکیاولی تا علامه مصباح یزدی؛ تقابل دو قرائت از نسبت اخلاق و سیاست در چارچوبی تمدنی
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 32
فایل این مقاله در 26 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_CIR-5-19_010
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
پرسش از نسبت اخلاق و سیاست، از بنیادی ترین مسائل فلسفه سیاسی است که نحوه پاسخ به آن، مستقیما بر الگوهای حکمرانی و صورت بندی های تمدنی اثر می گذارد. این پژوهش با هدف تبیین دلالت های تمدنی این نسبت، به تحلیل تطبیقی آرای نیکولو ماکیاولی و علامه مصباح یزدی به عنوان دو نماینده شاخص از دو پارادایم سکولار و اسلام سیاسی می پردازد. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی با رویکردی تطبیقی با استفاده از آثار دو اندیشمند است. چارچوب تحلیل بر پنج محور انسان شناسی، جایگاه دین، تعریف سیاست، نسبت اخلاق و سیاست و مفهوم مصلحت عمومی استوار شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که در اندیشه ماکیاولی، با ابتنا بر انسان شناسی واقع گرایانه افراطی و بدبینانه، سیاست به مثابه عرصه ای مستقل از اخلاق و معطوف به بقا و حفظ قدرت تعریف می شود و اخلاق به جایگاهی صرفا ابزاری و تابع مصلحت سیاسی فروکاسته می شود. در مقابل، در منظومه فکری علامه مصباح یزدی، با تکیه بر فطرت الهی انسان و غایت مندی حیات، سیاست در درون چارچوب دین به طور عام و ذیل نظام اخلاقی آن به طور خاص تعریف شده و به عنوان ابزاری برای تحقق عدالت و سعادت حقیقی انسان تلقی می شود. بر این اساس، نه تنها هدف، بلکه ابزارهای سیاست نیز مقید به ارزش های اخلاقی و دینی اند. تحلیل تطبیقی نشان می دهد که این دو رویکرد، به دو منطق متمایز تمدنی منجر می شوند. یکی منطق بقا و قدرت که به تولید تمدنی امنیت محور، کارکردگرا و مبتنی بر مصلحت مادی می انجامد؛ و دیگری منطق هدایت و کمال که به شکل گیری تمدنی عدالت محور، اخلاقی و غایت مدار منتهی می شود.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
سجاد ایمانی پور
دانشجوی دکتری فرهنگ و ارتباطات دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام، تهران، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :