بازتولید گفتمان مقاومت در زیست جهان سیاسی دیجیتال نسل جوان ایران پس از جنگ دوازده روزه ۱۴۰۴

جنگ دوازده روزه ۱۴۰۴ را می توان نه صرفا به عنوان یک رخداد نظامی، بلکه به مثابه یک رخداد گفتمانی و اجتماعی در نظر گرفت که زمینه بازآرایی بخشی از معناهای سیاسی، هویتی و عاطفی در جامعه ایران را فراهم ساخت. این رخداد، به ویژه در فضای دیجیتال، شرایطی ایجاد کرد که در آن روایت های مرتبط با وطن، امنیت، مقاومت، دشمن، اقتدار و شهادت در معرض بازخوانی و بازتفسیر قرار گرفتند. مسئله اصلی پژوهش حاضر، تبیین چگونگی بازتفسیر و بازتولید گفتمان مقاومت در زیست جهان سیاسی دیجیتال نسل جوان ایران پس از جنگ دوازده روزه ۱۴۰۴ است. هدف پژوهش، فهم فرایندهای معنایی، عاطفی و هویتی ای است که از طریق آنها عناصر گفتمان مقاومت در تجربه روزمره، تعاملات شبکه ای و میدان های ارتباطی نسل جوان بازترجمه و بازسازی شده اند. پژوهش با رویکرد جامعه شناسی سیاسی و در چارچوب پارادایم تفسیری انجام شده است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر نتنوگرافی سیاسی است که به مطالعه فرهنگ ها، تعاملات، روایت ها و معناهای سیاسی شکل گرفته در اجتماعات دیجیتال می پردازد. داده های پژوهش با استفاده از نمونه گیری هدفمند و نظری گردآوری و از طریق روش تحلیل مضمون انعکاسی براون و کلارک تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بازتولید گفتمان مقاومت در شش مضمون فراگیر شامل «بازمرکزیت یابی وطن»، «واقع گرایی مقاومت محور»، «تعلیق شکاف در وضعیت تهدید»، «چرخش عاطفی مقاومت»، «نسلی شدن روایت قهرمانی» و «مقاومت شبکه ای از پایین» سازمان یافته است. این مضامین بیانگر آن هستند که نسل جوان عناصر گفتمان مقاومت را به صورت منفعل دریافت نکرده، بلکه آنها را در پرتو تجربه زیسته، احساس تعلق ملی، ادراک امنیت، عواطف جمعی و فرهنگ ارتباطی دیجیتال بازتفسیر کرده است. بر پایه ترکیب این مضامین، مدل مفهومی پژوهش با عنوان «مقاومت زیست جهانی شده» ارائه شد؛ مفهومی که نشان می دهد مقاومت در میان بخشی از نسل جوان از یک دال عمدتا رسمی و ایدئولوژیک به تجربه ای ملی، عاطفی، روزمره و شبکه ای بازترجمه شده است. نتیجه اصلی پژوهش آن است که تداوم اجتماعی گفتمان های سیاسی در جامعه شبکه ای، نه فقط به تولید رسمی معنا، بلکه به توانایی آنها در ورود به زیست جهان، تجربه های روزمره و مشارکت فعال کنشگران در بازسازی و گردش معانی سیاسی وابسته است؛ ازاین رو، فهم پویایی های گفتمان مقاومت مستلزم توجه هم زمان به ساختارهای رسمی، تجربه های نسلی و فرهنگ ارتباطی دیجیتال است.

کلیدواژه ها:

گفتمان مقاومت ، زیست جهان سیاسی ، نسل جوان ، جنگ دوازده روزه ، انقلاب اسلامی