بلاغت استعاره در گفتمان سیاسی آمریکا علیه ایران: از آرایه ادبی تا ابزار شناختی قدرت (۲۰۰۲-۲۰۲۶م.)
محل انتشار: فصلنامه علوم سیاسی، دوره: 29، شماره: 2
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 29
فایل این مقاله در 23 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JCKE-29-2_008
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
در گفتمان سیاسی آمریکا علیه ایران، استعاره صرفا صنعتی بلاغی و آرایشی نیست، بلکه سازوکاری شناختی دارد که ادراک مخاطب را سازمان می دهد و کنش سیاسی را ممکن یا موجه می سازد. پرسش بنیادین این است که چگونه زبان استعاری در خدمت قدرت قرار می گیرد و مرز میان «توصیف» و «تجویز» را از میان بر می دارد. برای پاسخ، ده نمونه از سخنان مقامات ارشد آمریکایی از ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۶م. بررسی شده است. تحلیل داده ها در سه مرحله شناسایی، تفسیر و تبیین انجام شده است. یافته ها در سه محور خلاصه می شود: نخست، گفتمان آمریکایی ایران را از «دولت» به «پدیده» تقلیل می دهد: از «محور شرارت» تا «فرقه مرگ» و «عصر حجر» و اینکه ایرانیان هر بار از دایره انسان هایی که می توان با آنها مذاکره کرد، بیرون می روند. دوم، خشونت از طریق استعاره های بدن مند («خفه کردن»، «فشار حداکثری»، «سقوط») به امری طبیعی تبدیل می شود؛ گویی اقتصاد و حکومت ایران خودبه خود فرو می پاشند و کسی مسئول و مقصر این امر نیست. سوم، جنگ به سرگرمی و نمایش بدل می شود (بازی های رایانه ای، کلیپ های تبلیغاتی)، تا هزینه انسانی آن دیده نشود. در برابر، گفتمان ایرانی نیز از استعاره هایی مثل «شیطان بزرگ» و «جنگ نرم» بهره گرفته است؛ دو استعاره ای که آمریکا را از دایره «طرف قابل اعتماد» بیرون می برند و هرگونه سازش را به خیانت نزدیک می کنند. نتیجه آنکه دو طرف، با دو مجموعه استعاره متقارن، فضای مصالحه را تنگ تر کرده اند. این پژوهش نشان می دهد که استعاره، پیش از آنکه ابزار اقناع باشد، ابزار «تعیین گزینه ها» است. وقتی دشمن «ذاتا شرور» یا «پیشاتمدن» تصویر شود، مذاکره نه یک انتخاب دشوار، بلکه یک خطای منطقی می نماید. وقتی تحریم «خفه کردن» نام بگیرد، مسئولیت آن از دوش تصمیم گیرنده برداشته می شود؛ بنابراین دشمنی آمریکا و ایران را نمی توان تنها با رقابت ژئوپلیتیک یا برنامه هسته ای توضیح داد. زبان در ساختن و تداوم این دشمنی سهم مهمی دارد. در یک جمع بندی، این استعاره ها در نهایت سه هدف راهبردی آمریکا را پیش می برند: تثبیت ایران به مثابه تهدید وجودی، مشروعیت بخشی به فشار و اقدام نظامی، و بازتولید هژمونی منطقه ای.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
مرتضی براتی
گروه آموزش زبان و ادبیات، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :