ارزیابی جابجایی لبه شمالی کمربند حاره به سوی ایران بر پایه شاخص های وردایست
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 31
فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_CCR-7-27_002
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
گسترش قطب سوی کمربند حاره یکی از برجسته ترین پاسخ های سامانه اقلیمی به گرمایش جهانی محسوب می شود، اما پیامدهای منطقه ای آن در جنوب غرب آسیا و ایران همچنان به خوبی شناخته نشده است. پژوهش حاضر به بررسی جابجایی لبه شمالی کمربند حاره در جنوب غرب آسیا طی دوره ۱۹۸۰ تا ۲۰۲۴ بصورت ماهانه و فصلی پرداخته و بر تغییرات مکانی آن به سوی ایران تمرکز دارد. با استفاده از داده های ERA۵، موقعیت لبه حاره با دو شاخص تروپوپازی شامل لبه گرادیان دما (TGL) و ارتفاع تروپوپاز ۱۵ کیلومتر (TP۱۵) تعیین و شاخص ترکیبی HCE از میانگین آنها محاسبه شد. شاخص همگرایی ساختاری (SCI) نیز برای کمی سازی انسجام مرزهای دینامیکی و ترمودینامیکی استفاده شد. نتایج نشان داد که موقعیت لبه شمالی کمربند حاره در دوره ۲۰۰۱–۲۰۲۴ نسبت به دوره ۱۹۸۰–۲۰۰۰ در تمامی فصول به عرض های شمالی تر جابجا شده است. بیشترین میانگین جابجایی فصلی در تابستان، برابر با ۲۵/۳ درجه عرض جغرافیایی (حدود ۳۶۱ کیلومتر)، و کمترین آن در زمستان، برابر با ۸۷/۰ درجه (حدود ۹۷ کیلومتر)، است. بیشینه همگرایی ساختاری (۸۴/۸ درصد) در زمستان و کمینه آن (۵/۲۱ درصد) در تابستان مشاهده شد. بیشترین نفوذ به ایران در تابستان (۴۴ درصد از کل نفوذ سالانه) رخ می دهد که لبه حاره تا عرض های مرکزی و شمالی کشور (تا ۴۰ درجه شمالی) پیشروی می کند. همچنین نتایج نشان داد بیشترین شدت گسترش در بازه ژوئن تا سپتامبر و عرض های ۴۲ تا ۴۷ درجه شمالی متمرکز است. آزمون های آماری، تفاوت معنی دار موقعیت لبه شمالی کمربند حاره میان دو دوره مورد مطالعه را تایید کردند. در مجموع، یافته ها نشان داد که جابجایی لبه شمالی کمربند حاره در جنوب غرب آسیا از الگوی فصلی مشخصی پیروی می کند و بیشترین پیشروی آن به سوی عرض های جغرافیایی ایران در فصل تابستان رخ می دهد. در پژوهش حاضر استفاده هم زمان از شاخص های وردایست و کمی سازی تغییرات فصلی و مکانی لبه کمربند حاره، امکان ارزیابی منسجم تر گسترش این سامانه به سوی ایران را فراهم نموده است.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
سیدحسین میرموسوی
گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان
هلاله فهیمی
دانشجوی پسا دکتری گروه جغرافیا ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :