بازخوانی تفسیر آیه «یخرج من بین الصلب و الترائب» با پاسخ به شبهات دکتر سها

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 37

فایل این مقاله در 26 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_QUST-7-13_004

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

آیه هفتم سوره طارق از جمله آیات بحث برانگیز در حوزه آفرینش انسان است که به دلیل پذیرش احتمالات گوناگون، همواره محل نزاع تفسیری و علمی بوده است: نخست: ابهام در واژگان. دوم: ابهام در ضمیر فعل «یخرج» (آیا «ماء دافق» از میان آن دو خارج می شود یا خود انسان؟) و سوم، ابهام در اینکه این ساختار تشریحی مختص مرد است یا زن یا هر دو. این ابهامات موجب شده است که برخی مفسران، آیه را به خروج منی از پشت مرد و سینه زن و معانی شبیه آن تفسیر کنند که با یافته های قطعی جنین شناسی نوین ناسازگار است و دست مایه شبهه افکنی مخالفان قرآن گردیده است. پژوهش حاضر با روش تحلیلی‑انتقادی و با تکیه بر قرائن درون متنی و سیاق آیات، خوانشی نو و منسجم ارائه می دهد. یافته ها نشان می دهد که محور اصلی سوره، اثبات معاد از طریق سه پدیده عینی و تکراری در طبیعت است: خروج جنین از رحم (آیه مورد بحث)، بازگشت باران از آسمان(آیه ۱۱) و رویش گیاهان از زمین (آیه ۱۲). بنابراین ضمیر در «یخرج» به «انسان» بازمی گردد، نه به «ماء دافق»؛ چنان که ضمایر در آیات بعدی نیز به انسان برمی گردد. همچنین آیات دیگر قرآن: حج/۵؛ عبس/۲۰۱۹ و نحل/۷۸ و غافر/ (۲۳:۱۴) موید این معناست که آیه مورد بحث، نه به منشا شکل گیری نطفه، بلکه به فرایند زایمان و گذر جنین از ناحیه کمرگاه مادر (صلب) و قفسه سینه (ترائب) اطلاق می شود. این تفسیر، هم با علم امروز سازگار است، هم انسجام موضوعی سوره را در پیوند میان آفرینش نخستین و بازآفرینی رستاخیز به خوبی نشان می دهد.

نویسندگان

صمد اسمی قیه باشی

هیات علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم/ مدیر کل آموزش و تحصیلات تکمیلی دانشگاه