نقد مبانی معرفت شناختی طه حسین در فهم قرآن و پاسخ به شبهات برآمده از آن (با تکیه بر الهیات اسلامی و بهره گیری از هرمنوتیک)
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 29
فایل این مقاله در 28 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_QUST-7-13_005
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
مسئله فهم قرآن و چالش های برآمده از مبانی معرفت شناختی مدرن، از مهم ترین مباحث اندیشه اسلامی معاصر است. طه حسین با به کارگیری شک دکارتی، تقلیل ادبی و غرب زدگی روش شناختی، گفتمان بشری انگاری قرآن را نهادینه ساخت که به نسبی انگاری و فروکاستن وحی می انجامد. پرسش محوری آن است که آیا این مبانی معرفت شناختی برای فهم قرآن، معتبر و کارآمدند یا با ماهیت وحیانی آن ناسازگار بوده و به کاستی های بنیادین دامن می زنند؟ پژوهش حاضر با روش تحلیلی-انتقادی و با تکیه بر الهیات اسلامی (اعجاز وجودشناختی و هیمنه قرآن) و بهره گیری از هرمنوتیک (پیش فهم ایمانی)، پس از تبیین هر مبنا و احصای شبهات برآمده از آن، به پاسخ نظام مند می پردازد. یافته ها نشان می دهد شک دکارتی با تعلیق وحی، قرآن را به عرصه تاریخ ادیان کشانده و نسبی انگاری را رقم می زند؛ تقلیل ادبی، هویت چندلایه قرآن را تک بعدی می کند؛ و غرب زدگی روش شناختی، با تحمیل پیش فرض های سکولار، دچار دور باطل معرفتی می شود. مقاله با رد کارآمدی این مبانی، بر رویکرد تلفیقی «تاریخی بودن نزول» و «فراتاریخی بودن حقایق» — که از سوی بسیاری از پژوهشگران مطرح شده است — به عنوان بدیل تکیه می کند؛ رویکردی که ضمن توجه به بافت تاریخی و منشا فرابشری، با بازخوانی الهیاتی اعجاز و الگوی «تعامل نقادانه با غرب»، از جمود سنتی و نسبی انگاری تاریخی عبور کرده و خوانشی علمی-متعهدانه ارائه می دهد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
علیرضا یوسفی راستگو
پردیس فاربی قم.دانشگاه تهران