کردی، ترکی و زبان های دیگر در شرف نامه بدلیسی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 30

فایل این مقاله در 23 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JILL-11-2_004

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

بررسی علمی چندسویه متن های مهم گذشته زبان فارسی به خوانش درست آنها یاری می رساند. بسیاری از این متن ها دربردارنده واژه هایی از زبان های دیگر هستند که بدون دانستن معنای آنها، دریافت معنای دقیق و کامل متن شدنی نیست. یکی از متن های مهم زبان فارسی که در آن پاره گفتارهای نافارسی چشم گیری به کار رفته شرف نامه بدلیسی (سده یازدهم هجری قمری) است. نویسنده این کتاب کرد است، در دربار صفویه پرورش یافته، و در ایران و عثمانی، به مقام امیری و امیرالامرایی («میرمیرانی») رسیده است. چنین پیشینه­ای موجب شده که در کتاب او هم اثر زبان کردی دیده شود، هم اثر زبان ترکی، هم اثر زبان های مردمان مسیحی که عثمانی ها در اروپای خاوری و مرکزی و قفقاز با آنها برخوردی چندسده ای داشته اند. در این مقاله، شرف نامه بدلیسی از این دید بررسی شده است. یافته های پژوهش، گواه وجود پاره گفتارهای کردی، ترکی و زبان های دیگر در این کتاب و اثر این زبان ها بر متن آن است. این امر، در سطحی دیگر، نشان دهنده دادوستدهای فرهنگی گویشوران این زبان ها و فضای چندزبانه ای است که صاحب شرف نامه بدلیسی در آن زندگی می کرده است. اثرهای این دادوستدهای زبانی هنوز در زبان فارسی کم و بیش پا برجاست، هرچند که به خاطر دگرگون شدن شرایط ایران در چند سده گذشته، برخی از این اثرها از زبان فارسی ناپدید شده است.

نویسندگان

رضا امینی

دانشیار پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آقامجیدی، لیلا، سلطانی کوهبنانی، حسن، شوهانی، علیرضا، شیری، قهرمان. (۱۴۰۱). ...
  • امینی، رضا. (۱۴۰۱). «واکاوی ورود واژه­های ترکی به زبان فارسی»، ...
  • امینی رضا. (۱۴۰۵)، «بررسی متنی - زبانی شرف­نامه بدلیسی در ...
  • امینی، رضا. (منتشرنشده)، «مفهوم ایران در شرف­نامه: تاریخ مفصل کردستان» ...
  • بدلیسی، شرف خان بن شمس­الدین. (۱۴۰۲). شرف­نامه تاریخ مفصل کردستان، ...
  • بلو، جویس. (۱۳۹۴). «ادبیات نوشتاری کردی»، در تاریخ ادبیات فارسی: ...
  • ترکمان، اسکندربیگ. (۱۳۸۳). تاریخ عالم آرای عباسی، تهران: امیرکبیر ...
  • جمشیدیان، سجاد. (۱۳۹۰). «شرفنامه­ی بدلیسی و ظهور تاریخ­نگاری کردستان»، کتاب ...
  • حاتم، غلامعلی، قادرنژاد، مهدی، آقایی، عبدالله. (۱۳۹۵). «معرفی و مطالعه ...
  • کاشغری، محمود بن حسین بن محمد. (۱۳۷۵). نام­ها و صفت­ها ...
  • کسروی تبریزی، احمد (۱۳۹۶). آذری یا زبان باستان آذربایجان، به ...
  • محمدی، ذکرالله، سورنی، برومند، عزیزیان، زهره. (۱۳۹۳). «بازتاب عملکرد کردها ...
  • مردوخ روحانی، ماجد. (۱۳۹۲). فرهنگ فارسی - کردی دانشگاه کردستان، ...
  • نصیری، محمدرضا و عبدالجلیل. (۱۳۹۳). فرهنگ نصیری، ترکی جغتایی، رومی، ...
  • Aghamajidi, Leila, Soltani Kouhbanani, Hassan, Shohani, Alireza, Shiri, Qahraman (۲۰۲۲). ...
  • Farahi, Abunasr (۱۹۸۲). Nesab-al-Sebyan, Mohamad Javad Mashkur (ed.), Tehran: Ashrafi. ...
  • Johanson, Lars, Csató, Éva Á. (۲۰۲۲). The Turkic Languages, second ...
  • Mackenzie, D. N. (۱۹۶۱). “The Origins of Kurdish”, Transactions of ...
  • Menges, Karl H. (۱۹۹۴). The Turkic Languages and People, An ...
  • Mohammadi, Z. and Feizi, K. (۲۰۲۰). “An Analysis of Sharafkhan ...
  • Oranski, I. M. (۲۰۰۰). Introduction to Iranian Philology, translated into ...
  • Torkaman, Eskandarbeyg (۲۰۲۲). TARIKH-E ĀLAMĀRĀY-E ABĀSI, Tehran: Amirkabir. [in Persian]Windfuhr, ...
  • Ziahosseiny, S. M. (۲۰۲۴). Contrastive Analysis & English Error Analysis, ...
  • نمایش کامل مراجع