ارزیابی ژنوتیپ های گندم نان (.Triticum aestivum L) و گندم دوروم (.Triticum turgidum L) در شرایط تنش خشکی انتهای فصل با استفاده از شاخص های تحمل خشکی

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 41

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_AGRO-27-3_001

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

گندم یکی از مهمترین گیاهان غلاتی و تامین کننده بخش عمدهای از نیاز غذایی انسان های جهان است که پایداری تولید آن تحت تاثیر عوامل محیطی بویژه تنش خشکی قرار میگیرد. این آزمایش به منظور بررسی تحمل به تنش خشکی انتهای فصل در هفت ژنوتیپ گندم نان (لاین M-۹۹-۹، ارقام محلوجی، افروز، امین، فرین، آراز و تکتاز) و سه ژنوتیپ گندم دوروم (لاینهای D-۴۰۰-۱۴، D-۴۰۰-۱۸ و رقم ماهان) در دو سال زراعی ۰۳-۱۴۰۲ و ۰۴-۱۴۰۳ در مزرعه آزمایشی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در کرج انجام شد. آزمایش در شرایط بدون تنش (آبیاری کامل) و تنش خشکی انتهای فصل (قطع آبیاری از مرحله گرده افشانی تا انتهای مرحله رسیدگی) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان دهنده تفاوت معنی دار بین ژنوتیپ های گندم و برهمکنش سال و ژنوتیپ بود. به منظور شناسایی ژنوتیپهای متحمل برخی از شاخص های تحمل و حساسیت به خشکی بر اساس عملکرد دانه محاسبه شدند. نتایج نشان داد که همبستگی مثبت و معنی داری بین شاخص های شاخص تحمل به تنش (STI)، میانگین هندسی بهره وری (GMP)، میانگین بهره وری (MP) و میانگین هارمونیک (HM) با عملکرد دانه در شرایط بدون تنش و تنش خشکی وجود داشت. بر اساس نتایج بدست آمده از غربال ژنوتیپهای ارزیابی شده با استفاده از شاخصهای گزینشی MGIDI، FAI-BLUP و Smith-Hazel، ارقام گندم نان افروز و فرین علاوه بر دارا بودن بیشترین مقدار عملکرد دانه، به عنوان ژنوتیپهای متحمل به تنش خشکی شناخته شدند که برای استفاده در برنامه های به نژادی قابل استفاده هستند.

کلیدواژه ها:

Bread wheat ، Climate change ، Durum wheat ، Grain yield and ithholding irrigation ، گندم نان ، گندم دوروم ، تغییرات اقلیمی ، قطع آبیاری و عملکرد دانه

نویسندگان

سارا سنجانی

Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization. Karaj, Iran

محمد مهدی نخجوانی مقدم

Agricultural Engineering Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization. Karaj, Iran

توحید نجفی میرک

Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization. Karaj, Iran

فریبا نقی پور

Agricultural Research, Education and Extension Organization. Karaj, Iran

امیر محمد عابدی

Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Acevedo, M., Zurn, J.D., Molero, G., Singh, P., He, X., ...
  • Ahmadi, G.H., Siosemarde, A., Sohrabi, Y. and Jalal Kamali, M.R., ...
  • Bahraini Vijuyeh, V., Dadashi, M.R. and Nazeri, S.M., ۲۰۱۹. Assessment ...
  • Boussen, H., Ben Salem, M., Slama, A., Mallek-Maalej, E. and ...
  • Drikvand, R., Doosty, B. and Hosseinpour, T., ۲۰۱۲. Response of ...
  • Feizi, M., Solouki, M., Sadeghzadeh, B., Fakheri, B. and Mohammadi, ...
  • Fischer, R.A. and Maurer, R., ۱۹۷۸. Drought resistance in spring ...
  • Khalili, M., Naghavi, M.R., Aboughadareh, A.P. and Talebzadeh, S.J., ۲۰۱۲. ...
  • Mohammed, A.K. and Kadhem, F.A., ۲۰۱۷. Screening drought tolerance in ...
  • Olivoto, T. and Lucio, A.D., ۲۰۲۰. Metan: an R package ...
  • Bioinformatics, pp.۱–۲۲. https://doi.org/۱۰.۱۱۰۱/۲۰۲۰.۰۷.۲۳.۲۱۷۷۷۸Patel, J.M., Patel, A.S., Patel, C.R., Mamrutha, H.M., ...
  • Rahmati, H., Nakhzari Moghadam, A., Rahemi Karizaki, A. and Evarsaji, ...
  • Yarahmadi, S., Nematzade, G., Sabouri, H. and Najafi, Z.H., ۲۰۲۰. ...
  • نمایش کامل مراجع