ارزیابی پایداری عملکرد دانه اکوتیپ های سیاه دانه (.Nigella sativa L) با استفاده از آماره های ناپارامتری

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 31

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_AGRO-27-3_006

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

یکی از مباحث مهم در به نژادی گیاهان دارویی، برهمکنش ژنوتیپ × محیط است که روش های آماری متعددی برای برآورد آن و انتخاب ژنوتیپ های با عملکرد پایدار و پرمحصول معرفی شده است. در این آزمایش ۳۶ اکوتیپ سیاه دانه، در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در چهار ایستگاه تحقیقاتی (کرج، مشهد، گرگان و لرستان) در دو سال زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ و ۱۴۰۳-۱۴۰۲ مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر اکوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ × محیط معنی دار بود. با توجه به نتایج آماره های ناپارامتری اکوتیپ های ۱۷ (TN-۵۹-۲۴۸)، ۲ (TN-۵۹-۵)، ۲۰ (TN-۵۹-۲۵۲)، ۱۰ (TN-۵۹-۱۳۳)، ۱۵ (TN-۵۹-۲۲۳) و ۲۲ (TN-۵۹-۲۵۵) به عنوان اکوتیپ های پایدار و اکوتیپ های ۲۷ (TN-۸۲-۶۷۶)، ۳۳ (TN-۸۲-۷۵۰) و ۹ (TN-۵۹-۱۱۸) به عنوان اکوتیپ های ناپایدار شناسایی شدند. نتایج نشان داد که میانگین عملکرد دانه اکوتیپ های سیاه دانه ۱۲۲۸ کیلوگرم در هکتار) همبستگی مثبت و معنی داری با آماره TOP داشت. بر اساس نتایج تجزیه به مولفه های اصلی، آماره های ناپارامتری در سه گروه قرار گرفتند. بر اساس نتایج تجزیه خوشه ای نیز آماره های ناپارامتری در چهار گروه متمایز قرار گرفتند. بر اساس نتایج تجزیه خوشه ای، اکوتیپ های سیاه دانه در چهار گروه اصلی و اکوتیپ های برتر در یک گروه قرار گرفتند. بر اساس نتایج آماره های ناپارامتری، اکوتیپ های ۱۰ (TN-۵۹-۱۳۳) و ۱۷ (TN-۵۹-۲۲۵) به ترتیب با میانگین عملکرد دانه ۱۴۸۴ و ۱۴۶۱ کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه را داشتند و به عنوان اکوتیپ های با عملکرد بالا و پایدار جهت استفاده در برنامه های به نژادی و معرفی به عنوان رقم مناسب برای کرج، مشهد، گرگان و لرستان و محیط های مشابه شناسایی شدند.

کلیدواژه ها:

Black cumin ، Cluster analysis ، Correlation ، Ecotype × environment interaction and Stability analysis ، برهمکنش اکوتیپ و محیط ، تجزیه پایداری ، تجزیه خوشه ای ، تجزیه همبستگی و سیاه دانه

نویسندگان

حمید رضا فنایی

Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran ۲. Expert, Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran

بهزاد سرخی لله لو

Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran ۲. Expert, Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran

مانی معرفت زاده خامنه

Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran

مجید رضا کیانی فریز

Field and Horticultural Crops Science Research Department, Razavi Khorasan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Mashhad, Iran

محمدتقی فیض بخش

Field and Horticultural Crops Science Research Department, Golestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Golestan, Iran

مسعود رفیعی

Field and Horticultural Crops Science Research Department, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Khoarramabad, Iran

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Abyar, S., Navabpour, S., Karimizadeh, R., Nasrollahnejad Ghomi, A.A., Kiani, ...
  • Desheva, G., and Valchinova, E., ۲۰۲۴. Evaluation of yield stability ...
  • Kang, M.S., ۱۹۹۳ . Simultaneous selection for yield and stability ...
  • Karimizadeh, R., Hosseinpiour, T., Alt Jafarby, J., Shahbazi Homonlo, K. ...
  • Khazaei, A., Golzardi, F., Torabi, M., Fyzbakhsh, M. T., Azari ...
  • Mohammadi, R., Armion, M., Zadhasan, E., Ahmadi, M.M. and Sadeghzadeh ...
  • Nassar, R. and Huhn, M. ۱۹۸۷. Studies on estimation of ...
  • Rezvani, E., Mobasser, S., Ghasemi Ranjbar, J. and Jazayeri, M.R. ...
  • Thennarasu, K., ۱۹۹۵. On certain non-parametric procedures for studying genotype-environment ...
  • نمایش کامل مراجع