راهبردهای طراحی واحدهای همسایگی ایمن و تاب آوری مبتنی بر ادراک فضایی و تجربه ی زیسته ساکنان در شرایط بحران

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 32

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_RECI-9-3_005

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

در دهه های اخیر، اهمیت طراحی واحدهای همسایگی در تحقق اصول «شهر پایدار» بیش از پیش آشکار شده است. بحران کووید-۱۹ نشان داد که پایداری شهری تنها به شاخص های کالبدی و زیست محیطی محدود نمی شود، بلکه ابعاد اجتماعی و ادراکی ساکنان را نیز در بر می گیرد. هدف این پژوهش واکاوی تجربه ی زیسته و ادراک فضایی ساکنان در واحدهای همسایگی طی شرایط بحرانی و ارائه ی چارچوبی برای طراحی ایمنی شهری بود. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر مصاحبه ی نیمه ساختاریافته با ۱۸ نفر از ساکنان و متخصصان شهرک اکباتان تهران بود. داده ها با رویکرد تحلیل مضمون و استفاده از نرم افزار MAXQDA کدگذاری و تحلیل شدند. برای افزایش اعتبار، از تکنیک بازبینی مشارکت کنندگان و مقایسه ی مضامین استفاده شد. یافته ها نشان داد پنج مضمون اصلی بیشترین تکرار را داشتند: نقش فضاهای باز و نیمه عمومی در ارتقای پایداری اجتماعی (۸۳٪)، ناکافی بودن انعطاف پذیری فضایی واحدهای مسکونی (۷۲٪)، بازتعریف روابط اجتماعی در فضاهای عمومی (۶۷٪)، اهمیت فضاهای نیمه باز به عنوان «فضاهای نجات» (۵۶٪) و ضرورت طراحی شهری انعطاف پذیر برای مواجهه با بحران های آینده (۷۸٪). این نتایج حاکی آن است که پایداری شهری نه تنها به شاخص های کالبدی بلکه به تجربه ی زیسته و ادراک فضایی شهروندان نیز وابسته است. بر این اساس، پیشنهادهایی چون تقویت فضاهای باز و نیمه عمومی، طراحی مسکن انعطاف پذیر، ارتقای کیفیت بالکن ها و تراس ها و بازتعریف فضاهای عمومی به عنوان زیرساخت تاب آوری شهری ارائه می شود. این پژوهش با ترکیب داده های کیفی و کمی تکمیلی، چارچوبی مفهومی برای ارتقای پایداری و تاب آوری واحدهای همسایگی در ایران فراهم می کند.

نویسندگان

عارف نوری

گروه معماری، دانشکده هنرومعماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

مهرداد کریمی مشاور

گروه معماری، دانشکده هنر و معماری ، دانشگاه بوعلی سینا، همدان ، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :