دیپلماسی عمومی - فرهنگی نوین قزاقستان: تحلیل عوامل و پیشران های کلیدی
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 29
فایل این مقاله در 26 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_SCJPO-18-3_005
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
چکیده مبسوط فارسیمقدمه و اهداف:در دهه های اخیر، دیپلماسی عمومی و فرهنگی یکی از ابزارهای مهم سیاست خارجی دولت ها برای تقویت قدرت نرم، مدیریت تصویر بین المللی و گسترش نفوذ هنجاری در عرصه بین المللی بوده است. در این میان، حکمرانی جمهوری قزاقستان به عنوان یکی از کنشگران مهم آسیای مرکزی، تلاش داشته تا با بهره گیری از ظرفیت های هویتی، فرهنگی، رسانه ای و نهادی، جایگاه منطقه ای و فرامنطقه ای کشور را در چارچوب دیپلماسی عمومی نوین ارتقا بخشد. این مقاله با هدف تبیین روندها، عملکردها و پیشران های اصلی دیپلماسی عمومی و فرهنگی قزاقستان در سال های اخیر و همچنین شناسایی عوامل موثر بر آینده این حوزه نگاشته شده است. چارچوب نظری پژوهش بر مبنای الگوی دیپلماسی عمومی نوین ارائه شده توسط «کال» و «ملیسن» تنظیم شده است. پرسش اصلی پژوهش آن است که «روندها و عملکردهای دیپلماسی عمومی و فرهنگی قزاقستان در چارچوب رویکرد دیپلماسی عمومی نوین چیست و مهم ترین عوامل اثرگذار و اثرپذیر بر روند این دیپلماسی کدام اند؟». این پژوهش بر این فرضیه متکی است که؛ «دیپلماسی عمومی و فرهنگی نوین قزاقستان در سال های اخیر در روندی چندسطحی پیگیری شده که در قالب الگوی کال و ملیسن قابل تطبیق است و با فهم مسیر و عوامل تاثیرگذار بر این دیپلماسی عمومی و فرهنگی نوین، امکان تبیین ظرفیت های تعاملی و بهره گیری از این فرصت وجود دارد.»روش:پژوهش حاضر با رویکردی ترکیبی انجام شده و از روش های تحلیل اسنادی، بررسی منابع علمی و سیاستی و داده های جلسه خبرگی بهره می گیرد. در بخش آینده پژوهی، از روش تحلیل ساختاری و نرم افزار MICMAC برای شناسایی و تحلیل پیشران های کلیدی اثرگذار بر دیپلماسی عمومی و فرهنگی قزاقستان استفاده شده است. بدین ترتیب، ضمن استخراج متغیرهای موثر از ادبیات نظری و داده های اسنادی - کتابخانه ای، روابط متقابل میان این متغیرها تحلیل شده و میزان اثرگذاری و اثرپذیری آن ها در چارچوب تحلیل سیستماتیک مورد ارزیابی قرار گرفته است.یافته ها:یافته های پژوهش نشان می دهد که دیپلماسی عمومی نوین قزاقستان بر مجموعه ای از پیشران های هویتی، فرهنگی، رسانه ای و راهبردی استوار است. مهم ترین این پیشران ها شامل کثرت گرایی زبانی و قومی، بازآفرینی هویت ملی، دیپلماسی ادیان سنتی، توسعه دیپلماسی رسانه ای و دیجیتال، گسترش دیپلماسی علمی و آموزشی و اتخاذ سیاست خارجی چندجانبه و متوازن است. علاوه بر این، تلاش برای توسعه گردشگری فرهنگی، تقویت تعاملات منطقه ای در آسیای مرکزی، بهره گیری از ظرفیت های فرهنگی جهان ترک، و توجه به موقعیت فرهنگی قزاقستان به عنوان چهارراه تمدنی اوراسیا از دیگر عوامل مهم در تقویت دیپلماسی عمومی این کشور محسوب می شود. نتایج تحلیل ساختاری نشان می دهد که برخی از این متغیرها، به ویژه سیاست خارجی چندوجهی، هویت فرهنگی چندلایه و ظرفیت های نهادی فرهنگی، در زمره عوامل راهبردی و دووجهی قرار می گیرند که نقش تعیین کننده ای در شکل دهی به آینده دیپلماسی عمومی قزاقستان دارند.نتیجه گیری:بر اساس یافته های پژوهش، قزاقستان در سال های اخیر در پی طراحی و اجرای الگویی منسجم از دیپلماسی عمومی و فرهنگی بوده است که با رویکرد دیپلماسی عمومی نوین همخوانی دارد. در این چارچوب، سیاست خارجی چندوجهی، تعامل هم زمان با قدرت های جهانی و منطقه ای، و بهره گیری از ظرفیت های فرهنگی و هویتی، محورهای اصلی راهبرد دیپلماسی عمومی این کشور را تشکیل می دهند. نقش سازمان ها و نهادهای فرهنگی در اجرای این سیاست ها، در کنار توجه به پیوندهای فرهنگی با جهان ترک و تعامل با قدرت هایی همچون چین و روسیه، از مهم ترین عوامل اثرگذار بر آینده این حوزه به شمار می روند. در نهایت، نتایج پژوهش نشان می دهد که دیپلماسی عمومی قزاقستان نه تنها ابزاری برای تقویت هویت ملی و قدرت نرم این کشور است، بلکه می تواند زمینه ساز توسعه اقتصادی، افزایش تعاملات فرهنگی و گسترش همکاری های منطقه ای باشد. شناخت این روندها و پیشران ها می تواند برای سیاست گذاران جمهوری اسلامی ایران در حوزه دیپلماسی فرهنگی و تعاملات منطقه ای، مبنایی برای طراحی راهبردهای همکاری و بهره گیری از فرصت های موجود در تعامل با قزاقستان فراهم آورد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
سید محمد حسین اکرمیان
دکتری علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران و پژوهشگر راهبردی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی
علی اکبر طالبی متین
رایزن سابق فرهنگی ج.ا.ا ایران در قزاقستان و دکتری مدیریت و برنامه ریزی فرهنگی دانشگاه علوم و تحقیقات تهران