تحلیل تغییرات بلندمدت پوشش برف و آب معادل برف با استفاده از داد ه های ماهواره ای MODIS و سامانه FLDAS در استان خراسان رضوی
محل انتشار: مجله تحقیقات آب و خاک ایران، دوره: 57، شماره: 8
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 31
فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_IJSWR-57-8_004
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
سطح پوشش برف و آب معادل برف از متغیرهای بسیار مهم در شناخت وضعیت منابع آب و جریان های رودخانه ای ناشی از ذوب برف در مناطق کوهستانی است. با این حال، برآورد دقیق تغییرات مکانی و زمانی این متغیرها به دلیل کمبود مشاهدات زمینی و محدودیت های ذاتی داده های ماهواره ای، همچنان یکی از چالش های مهم مطالعات هیدرولوژیکی و اقلیمی محسوب می شود. در این پژوهش به منظور بررسی تغییرات بلند مدت مکانی و زمانی سطح پوشش برف و آب معادل برف(SWE) طی دوره ۲۰۰۰-۲۰۲۵ در خراسان رضوی از داده های ماهواره ای سنجنده MODIS و سامانه FLDAS در محیط تحت وب Google Earth Engine استفاده گردید. به منظور ارزیابی دقت نتایج، داده های برآوردشده با اندازه گیری های میدانی ایستگاه های برف سنجی صحت سنجی شدند. نتایج برآوردی داده های ماهواره ای با استفاده از شاخص های همبستگی خطی (Correlation)، جذر میانگین مربعات خطا (RMSE)، میانگین قدر مطلق خطا (MAE) و بایاس (Bias) مقایسه و ارزیابی گردید. همچنین جهت بررسی تغییرات بلندمدت سهم بارش برف از کل بارش (بارش برف و باران) در منطقه موردمطالعه، شاخص نسبت آب معادل برف به بارش (SPR) محاسبه گردید. از شاخص خشکسالی هواشناسی SPI سالانه نیز برای بررسی ارتباط سطح پوشش برف و آب معادل برف با وقایع خشکسالی و ترسالی استفاده گردید. نتایج نشان داد که بیشترین مساحت سطح پوشش برف متعلق به سال های ۲۰۰۵ و ۲۰۰۸ با مساحت ۷/۱۰۷۷۵ کیلومتر مربع و ۷/۶۶۹۷ کیلومتر مربع بوده است. کمترین سطح پوشش برف مربوط به سال ۲۰۱۸ با مساحت ۴/۶۳۲ کیلومتر مربع بوده است. روند کلی پوشش برف و آب معادل برف (SWE) در استان کاهشی بوده و شیب منفی روند بیان می کند که به طور متوسط سالانه حدود Km۲/ year ۹/۳۱- از سطح پوشش برف به طور معنیدار (در سطح آماری ۵ درصد) کاسته شده است. شاخص نسبت آب معادل برف به بارش (SPR) در بلندمدت دارای روند کاهشی با شیب ۰۰۴/۰ – در سال بوده است که نشان دهنده کاهش سهم بارش های برف نسبت به بارش در منطقه می باشد. به طورکلی، تداوم این شیب نزولی و کاهش ذخایر استراتژیک برف در منطقه، حتی با نرخ اندک، می تواند در مقیاس های زمانی طولانی تر، بر میزان ذخایر برفی، رواناب ناشی از ذوب برف و مدیریت منابع آب وابسته به برف در منطقه اثرگذار باشد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
مجید کاظم زاده
گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
زهرا نوری
گروه مهندسی احیا مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
سحر خزایی
گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ساری، ساری، ایران
اکبر علیپور
گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی .مشهد، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :