تحلیل تطبیقی تحول آموزش عالی در ایران: تبیین الگوی توسعه ابزاری و نشانه های حرکت به سوی توسعه راهبردی در دوره های پهلوی و جمهوری اسلامی
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 45
فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JIERA-20-74_007
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
هدف: پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی-تطبیقی، در پی تبیین گذار تحولات آموزش عالی ایران در دو دوره پهلوی و جمهوری اسلامی از الگوی توسعه ابزاری به الگوی توسعه راهبردی است.روش: این پژوهش به روش اسنادی-کتابخانه ای انجام شده و داده ها از اسناد، قوانین، آمارها و گزارش های رسمی مربوط به ساختار نهادی آموزش عالی، جمعیت دانشجویی، اعضای هیئت علمی و تولیدات علمی کشور استخراج شده است. تحلیل داده ها با بهره گیری از مقایسه تاریخی-نهادی و تحلیل محتوای کیفی صورت گرفته است.یافته ها: آموزش عالی در دوره پهلوی عمدتا در چارچوب توسعه ابزاری و با هدف تامین نیروی انسانی اداری و فنی برای بوروکراسی مدرن گسترش یافت. در مقابل، در دوره جمهوری اسلامی، با گسترش کمی، تنوع نهادی، توسعه تحصیلات تکمیلی و افزایش تولیدات علمی، جهت گیری به سوی الگوی توسعه راهبردی تغییر یافته است. این الگو بر تولید علم درون زا، عدالت آموزشی و نقش دانشگاه در پاسخ گویی به نیازهای ملی تاکید دارد؛ هرچند همچنان با چالش هایی چون نابرابری کیفی و عدم توازن میان رشد کمی و ارتقای کیفیت مواجه است.نتیجه گیری: هرچند آموزش عالی ایران با افزایش چشمگیر ظرفیت های کمی، تنوع بخشی ساختاری و گسترش زیرساخت های پژوهشی، نشانه هایی از جهت گیری به سوی الگوی توسعه راهبردی را بروز داده است، اما شواهد بیانگر یک تحول ساختاری در حال تکوین است و نه تحقق کامل و تثبیت شده تغییر پارادایم. از این رو، تعمیق این گذار مستلزم ارتقای کیفی فرایندهای آموزشی، بازآرایی کارکردی نهادها و پیوند ساختاریافته دانشگاه با چالش های انضمامی جامعه و صنعت خواهد بود.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
محسن صادقی
گروه آموزشی آینده پژوهی، دانشکده مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران