ابن رشد و گذار از اندیشه سیاسی از اقتدار قدسی به اقتدارعرفی در غرب

ابن رشد در این پژوهش به عنوان یکی از عوامل محوری در تحول سرنوشت ساز اندیشه سیاسی اروپا مطرح می شود؛ تحولی که مضمون اصلی آن تلاش برای تبیین عرفی سرشت نظم سیاسی و گذر از نظریه اقتدار دینی به اقتدار عرفی در حاکمیت سیاسی است. این مسیر تحول، به ویژه از اواخر سده های میانه آغاز شد و در نهایت به شکل گیری اندیشه سیاسی مدرن در اروپا منتهی شده است. تمرکز اصلی تحقیق بر این نکته است که چگونه نظام نگرش ارسطویی از طریق ابن رشد وارد جهان فلسفه و الهیات مسیحی اروپا شد و با جایگزین شدن به جای نظام نگرش افلاطونی، مسیر فلسفه و الهیات سده های میانه مسیحی را دگرگون کرد. این دگرگونی، اندیشه سیاسی اروپا را در مدار حرکتی تازه ای قرار داد که هدف آن تبیین عرفی سرشت نظم سیاسی و اصول عرفی اقتدار سیاسی بود. بر اساس فرضیه تحقیق، آثار و فلسفه ابن رشد موجب احیاء و بسط فلسفه ارسطویی در اروپا شد و این امر زمینه ساز ظهور فلسفه توماس آکویناس شد . این جریان فکری، به نوبه خود، شرایط لازم برای عبور از تبیین دینی به تبیین عرفی سرشت نظم سیاسی و اقتدار سیاسی را فراهم آورد. در این چارچوب، عقلانی شدن حوزه های حیات اجتماعی و سیاسی به عنوان بخشی از فرآیند گذار از سده های میانه به عصر جدید مورد توجه قرار گرفت. یافته تحقیق نشان می دهد که آمیزش فلسفه ارسطویی، حقوق رومی و الهیات مسیحی، که در این دوره ، با تکیه بر دو آموزه «حقوق طبیعی» و «مصلحت عمومی»، شرایط گذار دوره ای را فراهم ساخت که در آن سرشت نظم سیاسی و ماهیت اقتدار و حاکمیت سیاسی، صورتی عرفی پیدا می کند. در این فرآیند، نقش ابن رشد در انتقال و تثبیت عقلانیت ارسطویی در بستر اندیشه اروپایی، جایگاهی بنیادین دارد و او به عنوان یکی از حلقه های واسط میان اندیشه سیاسی قدسی و اندیشه سیاسی عرفی شناخته می شود

کلیدواژه ها:

ابن رشد ، الهیات مسیحی ، اندیشه عرفی ، اندیشه قدسی