تاثیر گفتمان دفاع مقدس بر تثبیت حقانیت سیاسی جمهوری اسلامی

گفتمان دفاع مقدس یکی از موثرترین گفتمان های شکل دهنده به ساختار سیاسی و هویتی جمهوری اسلامی ایران در دهه نخست پس از انقلاب اسلامی است. این گفتمان، که بر پایه اسلام سیاسی فقاهتی و مفصل بندی دال هایی همچون ولایت، مقاومت، معنویت، ایثار، شهادت، استقلال طلبی و مبارزه با استکبار استوار شد، توانست در بستر جنگ تحمیلی، انسجام ملی و همبستگی اجتماعی بی سابقه ای ایجاد کند. از منظر نظریه لاکلا و موف، دفاع مقدس با ایجاد زنجیره ای از هم ارزی میان دال های انقلابی و امنیتی، نه تنها هویت نوپای جمهوری اسلامی را تثبیت کرد، بلکه گفتمان های رقیب را به حاشیه راند و شرایط هژمونیک شدن اسلام سیاسی رادیکال را فراهم آورد. این گفتمان، با غیریت سازی در برابر دشمنان خارجی و مخالفان داخلی، توانست حقانیت سیاسی نظام را در سطح اجتماعی، ارزشی و ایدئولوژیک تقویت کند و دال «حفظ نظام» را به اصلی ترین منبع حقانیت بدل سازد. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیل گفتمان، نشان می دهد که دفاع مقدس، نه فقط یک رخداد نظامی، بلکه فرایندی گفتمانی بود که نقش بنیادینی در تثبیت حقانیت و تداوم نظم سیاسی جمهوری اسلامی ایفا کرد.

کلیدواژه ها:

انقلاب اسلامی ، ثبات ، گفتمان دفاع مقدس ، حقانیت.