چالش ها و راهکارهای جدید در تصفیه پساب گاوداری صنعتی با رویکرد پیش تصفیه فیزیکی اقتصادی (مطالعه موردی: شرکت کشت و صنعت دشت خرمدره)

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 31

فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JNREE-4-13_002

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

مقدمه: با افزایش جمعیت و تقاضای روزافزون برای محصولات لبنی، مقیاس عملیات در گاوداری های صنعتی به گونه ای افزایش یافته است که حجم پساب تولیدی به یک چالش زیست محیطی قابل توجه تبدیل شده است. مدیریت نامناسب این جریان پساب، علاوه بر آلودگی منابع آب زیرزمینی و سطحی، می تواند منجر به انتشار گازهای گلخانه ای و مشکلات بهداشتی در محیط دامپروری شود. این پژوهش به بررسی راهکارهای تصفیه پیشنهادی برای پساب واحد گاوداری شرکت کشت و صنعت دشت خرمدره با ظرفیت ۵۲۰۰ راس گاو می پردازد. هدف اصلی، بومی سازی یافته های علمی جهت شناسایی یک راهکار بهینه و اقتصادی برای مدیریت پساب و بازیابی آب با کیفیت استاندارد جهت آبیاری مزارع است. نتایج اولیه نشان داد که پساب ورودی به دلیل ماهیت سلولزی و لیگنینی ذرات معلق (با مجموع جامدات معلق حدود ۹۴/۱۲ گرم بر لیتر)، تصفیه بیولوژیکی متعارف را دشوار می سازد. این چالش، صنایع را به سمت جستجوی راه حل های عملی و کارآمد سوق داده است. مواد و روش ها: این مطالعه با رویکردی تجربی-کاربردی در شرکت کشت و صنعت دشت خرمدره (با متوسط تولید پساب روزانه ۵۵۰ مترمکعب) اجرا شد. جمع آوری داده ها در سه سطح انجام پذیرفت: سطح عملیاتی، سطح پایلوتی و بهینه کاوی. شاخص های اصلی مورد ارزیابی شامل BOD۵، COD، pH و TS بودند و محاسبه درصد حذف آلاینده ها بر اساس غلظت ورودی و خروجی با فرمول استاندارد درصد حذف انجام شد. نتایج و بحث: در این پژوهش، تاثیر رویکردهای مدیریت بستر و فرآوری کود، جداسازی فیزیکی و سیستم های بیولوژیکی و شیمیایی در دستیابی به پساب مطابق استاندارد و یا بهبود شرایط برای نیل به این هدف ارزیابی شد. نتایج نشان داد که اگرچه مدیریت بستر و فرآوری کود از منظر زیست محیطی مزایای چشمگیری دارند، اما تاثیر قابل توجهی بر کاهش بار آلودگی پساب و حل چالش های مربوط به فرآیند تصفیه نداشتند. در روش جداسازی فیزیکی، حذف سپراتور موجود و به تبع آن حذف پساب خروجی از آن، منجر به بهبود حدود ۵۰ درصدی پارامترهای پساب و کاهش بار آلودگی پیش از ورود به مرحله تصفیه بیولوژیکی شد. همچنین، استفاده از کانال های آرامش به عنوان رویکردی طبیعی و کم هزینه، با تسهیل شناوری فیزیکی ذرات، راندمان حذف مواد معلق باقیمانده را به حداقل ۵۰ درصد رساند. در مقابل، طرح های مبتنی بر فیلتراسیون غشایی به دلیل ریسک بالای گرفتگی و هزینه های اولیه بالا رد شدند. روش های بیولوژیکی متعارف نیز به دلیل کارایی پایین در تصفیه پساب های گاوداری و طرح های برگرفته از مطالعات دانشگاهی به دلایل: هزینه ی بالای سرمایه گذاری، نیاز به رقیق سازی ورودی و فقدان سوابق اجرایی موفق در مقیاس صنعتی در سطح ملی، از چرخه پیاده سازی حذف گردیدند. همچنین، در روش های شیمیایی (انعقاد و لخته سازی)، علاوه بر عدم دستیابی به خروجی استاندارد، افزایش نامطلوب در هدایت الکتریکی (EC) و pH مشاهده شد. در نهایت، روش های مکانیکی (مانند سانتریفیوژ همراه با افزودن مواد منعقدکننده و فلاکولاتور لوله ای مارپیچی) نیز به دلیل وابستگی شدید به مواد منعقدکننده، ریسک بالای رسوب گذاری در لوله ها و عدم اثبات کارایی کافی، مردود اعلام شدند. نتیجه گیری: در نهایت، راهکار بهینه برای تصفیه پساب گاوداری صنعتی شرکت، حذف روش های پرهزینه و پرریسک (مانند تصفیه های مبتنی بر غشا یا مصرف بالای مواد شیمیایی) و تمرکز بر پیش تصفیه فیزیکی موثر است. ترکیب حذف سپراتور و استفاده از کانال های آرامش به عنوان یک استراتژی دو مرحله ای ساده و ارزان، توانست بار آلودگی را به طور چشمگیری کاهش دهد و به عنوان یک رویکرد موثر برای آماده سازی پساب جهت ورود به مراحل بعدی تصفیه عمل کند.

نویسندگان

بهناز نیساری تبریزی

کارشناسی ارشد محیط زیست-آب و فاضلاب