نقش فرایند واجی ابدال در افتراق واژگان کردی کرمانشاهی و فارسی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 39

فایل این مقاله در 29 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ADAMA-16-1_001

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

کردی کرمانشاهی یکی از گویش های شاخه جنوبی گروه زبان های کردی است. فارسی و کردی از زبان های ایرانی نو هستند و به دلیل داشتن نیای مشترک خویشاوندی نزدیک دارند. بخش بزرگی از واژه های کردی کرمانشاهی و فارسی به شکلی قاعده مند و بر اساس فرایندهای واجی از هم فاصله گرفته اند.آگاهی از چگونگی دگرگونی های واجی در گویش های ایرانی مواد لازم را برای شناخت زبان های ایرانی فراهم می کند و ارتباط میان این شاخه ها را نشان می دهد. در این پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی و بر مبنای مطالعات کتابخانه ای و میدانی، ضمن اشاره به فرایندهای واجی تاثیرگذار، گزارشی از تحولات واجی از گونه ابدال و ریخت متفاوت واژه ها در کردی کرمانشاهی و فارسی ارائه و شواهدی از متون کهن فارسی عرضه شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهد که به طور کلی چهار فرایند ابدال، حذف، افزایش و قلب بین واژه های هم ریشه فارسی و کردی کرمانشاهی فاصله انداخته اند و مشخصا فرایند ابدال، با نمونه هایی در متون کهن فارسی در دگرگونی واژه ها، انواع و بسامد بالایی دارد. بیشترین بسامد به ترتیب تبدیل æ/e پایانی، تبدیل b/w و تبدیل مصوت ها است. نیز با بررسی و توضیح فرایندهای واجی به ویژه نقش قاعده مند ابدال می توان به ریشه بسیاری از واژه های کردی کرمانشاهی پی برد.

نویسندگان

سعید رضا محسن زاده

دانشجوی دکتری،گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

جمال احمدی

دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

ناهید همتی

استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.