بررسی سطح «تبیین» در گفتمان سیاسی منعکس در اشعار عبید زاکانی بر اساس نظریه تحلیل گفتمان انتقادی رومن فرکلاف
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 27
فایل این مقاله در 15 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_KALAM-16-3_002
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
شمار بسیاری از آثار ادبی فارسی، با مفاهیم اجتماعی پیوند خورده است و صاحبان این آثار، دغدغه های مردمی و توجه به «دیگری» را در سطوح روساخت و ژرف ساخت بازنمایی کرده اند. عبید زاکانی در اشعار خود از ابزارهای ادبی برای پرداختن به مسائل اجتماعی و سیاسی استفاده کرده و گفتمان «قدرت» را به چالش کشیده است. خوانش این اشعار بر پایه تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف، در سطح تبیین، نشان می دهد که نظام ارتباطی شخصیت ها در اشعار عبید بر اساس سلسله-مراتب قدرت شکل گرفته است و شکاف آشکاری میان دو سویه ارتباط (کنش گر، ستم پذیر) دیده می شود. این تحقیق با استناد به منابع کتابخانه ای و روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و هدف و مساله اصلی پاسخ گویی به این پرسش است که در خوانش اشعار عبید زاکانی بر اساس مبانی نظریه تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف، چه برداشتی از کیفیت مناسبات قدرت در لایه «تبیین» به دست می آید؟ نتایج تحقیق نشان می دهد که گفتمان سیاسی اشعار عبید در سطح تبیین، بر اساس نوعی تقابل و رویارویی شکل گرفته است. در یک سوی این گفتمان، شیخ ابواسحاق به عنوان مصداق شاه آرمانی و مردم گرا قرار دارد و در سوی دیگر، امبر مبارزالدین به عنوان نماد ظلم، ریاکاری و مردم آزاری دیده می شود. همچنین، شاعر به بافت اجتماعی و فرهنگی موجود در جامعه وقت اشاره کرده و پیوند میان ایدئولوژی-های مذهبی و عرفانی با مسائل سیاسی را آسیب زا دانسته است.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
حمید احراری پور
دانشجوی دکتری ،گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد نیشابور ، دانشگاه آزاد اسلامی ، نیشابور ، ایران
محبوبه ضیاء خدادادیان
گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد نیشابور ، دانشگاه آزاد اسلامی ، نیشابور ، ایران
فرزاد عباسی
گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد نیشابور ، دانشگاه آزاد اسلامی ، نیشابور ، ایران