دوگانهی فرصت و تهدید هوش مصنوعی در تعاملات بین المللی

هدف: هوش مصنوعی به عنوان محصول برجسته عصر دانش، منجر به بروز یک رقابت بین المللی جدید میان دولت های ملی شده است. این رقابت نه همچون گذشته بر محور سرزمین یا منابع طبیعی، بلکه بر رایانه های مجهز به هوش مصنوعی استوار می باشد. می توان گفت هوش مصنوعی، توانایی تغییرات بنیادین در روابط بین الملل را دارد. در این راستا، این پژوهش، ضمن بررسی حوزه رقابت میان دولت ها در این عرصه، مهم ترین فرصت ها و تهدیدهای ناشی از هوش مصنوعی در سیاست داخلی و بین المللی را مورد پرسش قرار می دهد. اهمیت بررسی جوانب تاثیرات هوش مصنوعی بر جنبه های مختلف روابط بین الملل از این جهت حائز اهمیت است که جمهوری اسلامی ایران از دیرباز، همواره در میان سی کشور فعال در حوزه هوش مصنوعی بوده است. روش پژوهش: با بهره گیری از رویکرد کیفی و روش کتابخانه ای-اسنادی، این پژوهش انجام شده است. این رویکرد امکان تحلیل عمیق اسناد و منابع موجود در زمینه تاثیرات هوش مصنوعی بر روابط بین الملل و سیاست داخلی را فراهم می سازد. یافته ها: نتایج بررسی نشان می دهد به موازات برخی فرصت های بی نظیر، هوش مصنوعی فی نفسه تهدیدزا نیست، اما از این منظر که در اختیار چه فرد یا دولتی قرار دارد، می تواند خطرآفرین نیز باشد. نتیجه گیری: بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که هوش مصنوعی به عنوان یکی از ارکان اصلی رقابت بین المللی در عصر حاضر، هم فرصت های بی نظیری برای ارتقای جایگاه دولت ها فراهم می آورد و هم به سبب وابستگی به نیت و اراده بهره برداران، می تواند به تهدیدی جدی بدل گردد؛ لذا سیاست گذاری راهبردی و اخلاق محور در این حوزه، ضرورتی اجتناب ناپذیر برای جمهوری اسلامی ایران است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، عصر دانش ، نظام بینالملل ، دولتهای ملی ، رقابت