کاوشی بر مبانی معرفت شناختی الگوی تدریس مبتنی بر معنای زندگی با رویکرد اسلامی

هدف: پژوهش حاضر با هدف کشف مبانی معرفت شناختی الگوهای تدریس مبتنی بر معنای زندگی انجام شد. این پژوهش از آن جهت ضروری است که شناخت مبانی معرفت شناختی این الگوها می تواند به طراحی برنامه های درسی و روش های تدریسی متناسب با نیازهای معنوی و وجودی دانش آموزان کمک کند. روش پژوهش: روش پژوهش کیفی از نوع توصیفی-تحلیلی با رویکرد واکاوی اسناد بود. داده های پژوهش با استفاده از روش تحلیل مضمون و تکنیک تحلیل متن تجزیه وتحلیل و دسته بندی شد. ابزار پژوهش استفاده از فرم و فیش برداری در راستای حصول به اهداف پژوهش بود. یافته ها: یافته های پژوهش در بخش تحلیل عناصر آموزشی نشان داد که معلم در این الگو نقش برانگیزاننده، میانجی و پشتیبان فرصت های یادگیری برای شاگردان را ایفا کرده و شاگرد نقش خودارزیاب، پرسشگر و استدلال کننده را داراست. برنامه درسی هم انعطاف پذیر و غیرتجویزی در معنا و هدف بوده و شرایط ایجاد هنرهای خلاقانه و خودکاوی را در شاگرد فراهم می کند. همچنین معرفت در الگوهای تدریس مبتنی بر معنای زندگی به صورت نسبی-ذهنی و بخشی هم عینی می باشد. نوع معرفت به صورت معرفت حسی و عقلانی و بخشی هم معرفت شهودی بوده است. همچنین نتایج کلی حاکی از آن بود که مکاتب فلسفی پشتیبان کننده الگوهای مذکور شامل مکتب ایدآلیسم، پراگماتیسم، اگزیستانسیالیسم و جنبش فلسفی پست مدرنیسم می باشد. نتایج در بخش روش های تدریس مبتنی بر معنای زندگی با رویکرد اسلامی حاکی از آن بود که معلم نقش الگویی و گفتاری داشته و تسهیلگر کشف معنا در زندگی در جهت اخلاق کاربردی بوده است. برنامه درسی به صورت متنوع با توجه به نیروی خرد و عواطف شاگرد تنظیم می شود، نقش شاگرد تقویت علم و ایمان توامان بود و نقش پرسشگر مشتاق و منظم را با خود دارد. نتیجه گیری: روش های تدریس مبتنی بر معنای زندگی با عنایت به قرآن و متون دینی شامل روش های تفکرمحور، پرسش و پاسخ، مباحثه، استفاده از تشبیه و مثال و داستان گویی می باشد.

کلیدواژه ها:

مبانی معرفت شناختی ، الگوهای تدریس ، رویکرد اسلامی ، معنای زندگی ، مکاتب فلسفی