واکاوی آسیب های نوپدید هوش مصنوعی بر حرفه های یاورانه
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 35
فایل این مقاله در 19 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JICTP-7-25_007
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
با گسترش روزافزون کاربرد هوش مصنوعی در حوزه های روان شناختی و اجتماعی، نقش هایی چون مشاوره و حمایتگری به تدریج به ربات های حمایتگر و سامانه های هوشمند واگذار می شود. این تحول نوظهور هرچند فرصت هایی ایجاد می کند، اما تهدیدهایی جدی برای مددجویان و حرفه های یاورانه به همراه دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی آسیب های نوپدید ناشی از مداخلات غیرتخصصی هوش مصنوعی در این حوزه ها انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و به روش تحلیل مضمون صورت گرفت. داده ها به شیوه نمونه گیری هدفمند و با روش گلوله برفی از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با پانزده نفر از روان شناسان، مشاوران و مددکاران اجتماعی گردآوری و تحلیل شدند. از این پژوهش چهار تم اصلی به همراه ۱۶تم فرعی احصاء شد. تم های اصلی شامل: مشاوره های غیرتخصصی (برداشت های اشتباه، پاسخ های سطحی، نبود تشخیص بالینی و تشابه سازی نادرست با انسان)، راهکارهای غیرحرفه ای (توصیه های کلیشه ای، نادیده گیری تفاوت های فردی، فقدان زمینه مندی فرهنگی و راه حل های شتاب زده)، بی توجهی به اصول اخلاقی (نقض محرمانگی، نبود همدلی، استفاده بدون رضایت آگاهانه و مسئولیت گریزی الگوریتمی) و تزلزل جایگاه حرفه های یاورانه (زوال مرجعیت تخصصی، ابهام نقش ها، کاهش اعتماد مراجعان و کالایی شدن مشاوره.)، می شود. نتایج نشان داد استفاده بی ضابطه از هوش مصنوعی نه تنها موجب بروز آسیب های روانی برای مراجعان می شود، بلکه با تضعیف بنیان های اخلاقی و حرفه ای این حوزه ها اعتماد اجتماعی را نیز کاهش می دهد. از آنجا که ربات های حمایتگر فاقد درک عمیق هیجانات، صلاحیت تشخیصی و آگاهی از زمینه های فرهنگی و فردی هستند، نمی توانند جایگزین رابطه انسانی در فرایند مشاوره و مددکاری اجتماعی شوند، بنابراین تدوین پروتکل های اخلاقی ضروری است.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
مرضیه صادقی هاردنگی
گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
اکبر زارع شاه آبادی
گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :