طراحی و تحلیل الگوی زنجیره ارزش راهبردی گردشگری در کریدور جاده ابریشم با هدف خلق ارزش اقتصادی شهری: مطالعه موردی سمنان

گردشگری به عنوان یکی از مهم ترین محرک های توسعه اقتصادی و تاب آوری شهری، نقش راهبردی در کریدورهای بین المللی نظیر جاده ابریشم ایفا می کند. با وجود ظرفیت های تاریخی، فرهنگی و اقلیمی سمنان در این کریدور، فقدان الگویی جامع برای تحلیل و طراحی زنجیره ارزش راهبردی گردشگری محسوس است. پژوهش حاضر با هدف ارائه و آزمون الگوی زنجیره ارزش گردشگری در کریدور جاده ابریشم و تبیین سازوکارهای موثر بر خلق ارزش اقتصادی شهری انجام شد.روش تحقیق به صورت آمیخته اکتشافی (کیفی–کمی) طراحی گردید. در بخش کیفی، با تحلیل مضمون مصاحبه های نیمه ساختارمند با ۱۸ خبره گردشگری، مولفه های اصلی شناسایی و با روش دلفی پالایش شدند. در بخش کمی، داده های حاصل از ۱۸۰ پرسشنامه (توزیع شده میان ذی نفعان و خبرگان) با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) در نرم افزار AMOS v.۲۴ تحلیل گردید.نتایج نشان داد که «حکمرانی هوشمند» بر زیرساخت های میراثی (۰/۴۱=β) و «تجربه مقصد» بر خلق ارزش اقتصادی شهری (۰/۴۳=β) بیشترین تاثیر را دارند. شاخص های برازش مدل (۰/۰۶۷=RMSEA، ۰/۹۳=CFI و ۰/۹۰=GFI) تائیدکننده اعتبار الگو است.تحلیل IPA نیز اولویت های مدیریتی را در چهار ربع راهبردی آشکار ساخت.الگوی پیشنهادی نشان می دهد ارزش اقتصادی در مقاصد گردشگری نه از طریق یک عامل منفرد، بلکه از طریق تعامل هم افزا میان عناصر زنجیره ارزش شکل می گیرد. این چارچوب تحلیلی می تواند به عنوان ابزاری برای سیاست گذاران و مدیران شهری در برنامه ریزی راهبردی گردشگری، تخصیص بهینه منابع و تقویت جایگاه رقابتی سمنان در کریدور جاده ابریشم مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

زنجیره ارزش گردشگری ، جاده ابریشم ، خلق ارزش اقتصادی