اصل آزار به عنوان مبنای جرم انگاری: تحلیل انتقادی در پرتو حقوق کیفری ایران

اصل آزار، به رغم اهمیت بنیادین آن در فلسفه حقوق کیفری، در مقایسه با اصل ضرر کمتر مورد توجه قرار گرفته و تاکنون به صورت جامع در متون حقوقی داخلی و خارجی بررسی نشده است. این مقاله با هدف تبیین مفهوم و جایگاه اصل آزار به عنوان یکی از مبانی جرم انگاری، به تحلیل و نقد دیدگاه های اندیشمندانی چون فاینبرگ، فون هرش، سیمستر و دیگر پژوهشگران می پردازد. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوای اسنادی انجام شده است. منابع اصلی شامل متون حقوقی، فلسفی، فقهی و قوانین کیفری مرتبط بوده که با رویکرد تحلیلی بررسی و تفسیر شده اند. همچنین، با بهره گیری از روش تطبیقی و تحلیل مصادیق قانونی، جایگاه این اصل در نظام حقوق کیفری ایران مورد ارزیابی قرار گرفته و ظرفیت ها و چالش های به کارگیری آن در سیاست جنایی کشور بررسی شده است.یافته های پژوهش نشان می دهد که در نظام حقوقی ایران، اصل آزار به دلیل کم توجهی نظری و وجود محدودیت های متعدد، معمولا در حاشیه باقی مانده و به عنوان مبنایی مستقل برای جرم انگاری به درستی شناسایی نشده است. با این حال، تحلیل قوانین نشان می دهد که ظرفیت های نظری و عملی برای گسترش کاربرد این اصل در چارچوب حقوق کیفری ایران وجود دارد. در پایان، پیشنهادهایی برای اصلاح سیاست جنایی و قوانین کیفری کشور در راستای بهره گیری موثرتر از اصل آزار ارائه شده است تا امکان پیشگیری بهتر از رفتارهای آسیب زا و مزاحم فراهم شود.

کلیدواژه ها:

اصل آزار ، جرم انگاری ، اصل ضرر ، فلسفه حقوق کیفری ، سیاست جنایی ایران