ارزیابی نقش تاج پوشش در احیای جنگل های بلوط زاگرس بر پایه الگوی استقرار زادآوری طبیعی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 31

فایل این مقاله در 12 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ASNR-11-2_008

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

جنگل های بلوط زاگرس در دهه های گذشته به دلیل فشارهای انسانی، تغییرهای اقلیمی و کاهش تاج پوشش با افت شدید زادآوری طبیعی روبه رو شده اند. زادآوری طبیعی یکی از فرایندهای بنیادی در پایداری و تداوم بوم­نظام های جنگلی است که نقش تعیین کننده ای در تجدید نسل و حفظ ساختار جنگل ها دارد. هدف پژوهش حاضر، واکاوی الگوی استقرار زادآوری طبیعی و ارزیابی نقش عامل های زیست بومی به ویژه تاج پوشش بر موفقیت استقرار دانهال ها۴ و همچنین بررسی امکان به کارگیری این الگو در اقدام های احیایی است. پژوهش حاضر دستاورد یک طرح پژوهشی پنج ساله در جنگل های دالاب استان ایلام در سال های ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۸ است، که در هشت رویشگاه در سه وضعیت توپوگرافی انجام شد. در مرحله نخست، الگوی استقرار زادآوری طبیعی گونه های چوبی با بهره گیری از آماربرداری های میدانی بررسی شد و در مرحله بعد، بذرکاری گونه های بلوط ایرانی۵، بنه۶، کیکم۷ و ارژن۸ بر اساس الگوی به دست آمده در موقعیت های ریززیستگاهی مختلف اجرا شد. برپایه نتایج، بیشترین تراکم زادآوری طبیعی و دست کاشت در زیر تاج درختان و در دامنه های شمالی با ارتفاع کمتر از ۱۵۰۰ متر از سطح دریا مشاهده شد. همچنین، موفقیت استقرار دانهال ها در فضاهای باز و بدون پوشش بسیار کمتر از دیگر موقعیت ها بود. همخوانی الگوی زادآوری طبیعی و زادآوری دست کاشت نشان داد که الگوبرداری از فرایندهای طبیعی و استقرار بذر در موقعیت های دارای پناه زیست بومی می تواند موفقیت برنامه های احیایی را افزایش دهد. در مجموع، به کارگیری رویکرد احیایی بر پایه تاج پوشش و ناهمگنی مکانی در مدیریت پایدار جنگل های زاگرس ضروری است. بر این اساس حفاظت از تاج پوشش موجود، کنترل چرای دام و اجرای بذرکاری هدفمند در زیر تاج درختان به عنوان راهکارهای اصلی احیای جنگل های بلوط زاگرس است.

نویسندگان

احمد حسینی

دانشیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • جزیره­ای، محمد حسین؛ ابراهیمی رستاقی، مرتضی. (۱۳۸۲). جنگل­شناسی زاگرس. تهران: ...
  • حسینی، احمد؛ پورهاشمی، مهدی؛ پورسیاه بیدی، محمد مهدی؛ جعفری، محمدرضا. ...
  • حسینی، احمد. (۱۳۸۹). اثر تاج­پوشش بر زادآوری در جنگل­های بلوط ...
  • حسینی، احمد؛ معیری، محمدهادی؛ حیدری، حشمت­اله. (۱۳۸۷). اثر تغییرهای ارتفاع ...
  • حسینی، احمد؛ اعظمی، ایاد. (۱۳۹۷). تعیین الگوی استقرار طبیعی زادآوری ...
  • معیری، محمدهادی؛ حسینی، احمد؛ حیدری، حشمت­اله. (۱۳۸۷). ارزیابی روند تغییرهای ...
  • میرزایی، جواد؛ اکبری­نیا، مسلم؛ حسینی، سیدمحسن؛ طبری، مسعود؛ جلالی، سید ...
  • نجفی­فر، علی. (۱۳۹۰). بررسی فراوانی زادآوری جنسی گونه­های جنگلی در ...
  • Allen, C.D., Macalady, A.K., Chenchouni, H., Bachelet, D., McDowell, N. ...
  • Barbeito, I., Marta, P., Rafael, C. & Isabel, C., (۲۰۰۷). ...
  • Brown, H. (۱۹۸۵). Regeneration following cutting in a mixed oak ...
  • Brudvig, L.A. & Asbjornsen, H. (۲۰۰۸). Patterns of oak regeneration ...
  • Carnicer, J., Coll, M., Ninyerola, M., Pons, X., Sánchez, G. ...
  • Frey, B.R., Ashton, M.S., McKenna, J.J., Ellum, D. & Finkral, ...
  • Gomez-Aparicio, L., Zamora, R., Gómez, J.M., Hódar, J.A., Castro, J. ...
  • Kouba, Y., Camarero, J.J. & Alados, C.L. (۲۰۱۲). Roles of ...
  • Lhotka, J.M. & Loewenstein, E.F. (۲۰۰۸). Influence of canopy structure ...
  • Maranon, T., Pugnaire, F.I., Callaway, R.M. & Valladares, F. (۲۰۰۹). ...
  • Montagnini, F., Eibl, B., Woodward, C., Szczipanski, L. & Rios, ...
  • Padilla, F.M. & Pugnaire, F.I. (۲۰۰۶). The role of nurse ...
  • Pulido, F.J. & Diaz, M. (۲۰۰۵). Regeneration of a Mediterranean ...
  • Suding, K.N., Higgs, E., Palmer, M.A., Callicott, J.B., Anderson, C.B. ...
  • نمایش کامل مراجع