بازنمایی ایدئولوژی جنسیتی در لایه های سبکی، زبانی و بلاغی در منتخبی از قصه های محلی
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 36
فایل این مقاله در 36 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_CGLMO-14-69_002
تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405
چکیده مقاله:
قصه های محلی به مثابه بخشی از میراث ادبی و فرهنگی ایران، واجد لایه های پیچیده معنایی و سبکی هستند که یکی از مهم ترین ابعاد آن ها بازنمایی ایدئولوژی جنسیتی است. در این روایت ها، نقش ها و موقعیت های زنان و مردان در چارچوب هنجارهای فرهنگی و اجتماعی شکل می گیرد و انتظارات جنسیتی جامعه را بازتاب می دهد. زنان اغلب در قالب دوگانگی های نمادین چون «زن خوب/ بد» یا «زن زیبا/ مظلوم» بازنمایی می شوند؛ دوگانگی هایی که ارزش ها و قواعد اجتماعی مرتبط با رفتار، اخلاق و مسئولیت های جنسیتی را تثبیت می کنند. در مقابل، مردان عمدتا در مقام قهرمان، ناجی یا عامل پیشبرد روایت ظاهر می شوند و تجسم جایگاه قدرت و مسئولیت اجتماعی به شمار می آیند. از منظر سبکی و ساختاری، این ایدئولوژی در لایه هایی چون شخصیت پردازی، طرح داستان، انتخاب واژگان، نحوه جمله بندی، ترتیب رخدادها و فضاسازی انعکاس می یابد. توصیف های تمثیلی و استعاری از زنان، تاکید بر زیبایی، پاکی یا آسیب پذیری آنان و برجسته سازی کنش های مردانه، ابزارهایی برای انتقال و درونی سازی هنجارهای جنسیتی محسوب می شوند. در این پژوهش دو قصه محلی به عنوان نماینده دو بافت فرهنگی متمایز انتخاب شدند تا امکان تحلیل تطبیقی نقش ها و کنش های جنسیتی فراهم شود. این پژوهش با رویکرد تطبیقی و میان رشته ای، با تلفیق نظریه بازنمایی، نشانه شناسی روایت و تحلیل گفتمان انتقادی، به واکاوی چندلایه ای ساختار و سبک این قصه ها می پردازد. تحلیل این لایه ها نشان می دهد که قصه های محلی نه تنها حامل ارزش های زیبایی شناختی اند، بلکه بستری برای بازتولید و نقد ساختارهای قدرت و ایدئولوژی های جنسیتی در فرهنگ و ادبیات محلی ایران نیز فراهم می کنند.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
پروین غلامحسینی
دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
حمیدرضا قانونی
استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
علی حیدری
استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
مهسا رفیعی طاقانکی
دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :