بازنمایی ایدئولوژی جنسیتی در لایه های سبکی، زبانی و بلاغی در منتخبی از قصه های محلی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 36

فایل این مقاله در 36 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_CGLMO-14-69_002

تاریخ نمایه سازی: 21 آبان 1405

چکیده مقاله:

قصه های محلی به مثابه بخشی از میراث ادبی و فرهنگی ایران، واجد لایه های پیچیده معنایی و سبکی هستند که یکی از مهم ترین ابعاد آن ها بازنمایی ایدئولوژی جنسیتی است. در این روایت ها، نقش ها و موقعیت های زنان و مردان در چارچوب هنجارهای فرهنگی و اجتماعی شکل می گیرد و انتظارات جنسیتی جامعه را بازتاب می دهد. زنان اغلب در قالب دوگانگی های نمادین چون «زن خوب/ بد» یا «زن زیبا/ مظلوم» بازنمایی می شوند؛ دوگانگی هایی که ارزش ها و قواعد اجتماعی مرتبط با رفتار، اخلاق و مسئولیت های جنسیتی را تثبیت می کنند. در مقابل، مردان عمدتا در مقام قهرمان، ناجی یا عامل پیشبرد روایت ظاهر می شوند و تجسم جایگاه قدرت و مسئولیت اجتماعی به شمار می آیند. از منظر سبکی و ساختاری، این ایدئولوژی در لایه هایی چون شخصیت پردازی، طرح داستان، انتخاب واژگان، نحوه جمله بندی، ترتیب رخدادها و فضاسازی انعکاس می یابد. توصیف های تمثیلی و استعاری از زنان، تاکید بر زیبایی، پاکی یا آسیب پذیری آنان و برجسته سازی کنش های مردانه، ابزارهایی برای انتقال و درونی سازی هنجارهای جنسیتی محسوب می شوند. در این پژوهش دو قصه محلی به عنوان نماینده دو بافت فرهنگی متمایز انتخاب شدند تا امکان تحلیل تطبیقی نقش ها و کنش های جنسیتی فراهم شود. این پژوهش با رویکرد تطبیقی و میان رشته ای، با تلفیق نظریه بازنمایی، نشانه شناسی روایت و تحلیل گفتمان انتقادی، به واکاوی چندلایه ای ساختار و سبک این قصه ها می پردازد. تحلیل این لایه ها نشان می دهد که قصه های محلی نه تنها حامل ارزش های زیبایی شناختی اند، بلکه بستری برای بازتولید و نقد ساختارهای قدرت و ایدئولوژی های جنسیتی در فرهنگ و ادبیات محلی ایران نیز فراهم می کنند.

نویسندگان

پروین غلامحسینی

دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

حمیدرضا قانونی

استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

علی حیدری

استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

مهسا رفیعی طاقانکی

دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • احسانی اصطهباناتی، م. ا.، شریف پور، ع. و صرفی، م. ...
  • اسمعیل یان آذری، ز.، اسکویی، ن. و داداشی، ح. (۱۴۰۲). ...
  • حسینی، م. (۱۳۸۴). روایت زنانه در داستان نویسی زنانه. کتاب ...
  • رضایی، ح.، و ظاهری، ا. (۱۳۹۲). تصویر زن در قصه ...
  • سجودی، ف.، و طباطبایی یزدی، ل. (۱۳۹۳). ایدئولوژی جنسیتی بصری ...
  • شوهانی، ع. (۱۴۰۰). تحلیل گفتمان انتقادی «بازنمایی جنسیت» در رمان ...
  • فاروقی، ع. (۱۳۵۷). داستان های محلی اصفهان. تهران: فروغی ...
  • فتوحی، م. (۱۳۹۱). سبک شناسی نظریه ها، رویکردها و روش ...
  • فرکلاف، ن. (۱۳۷۹). زبان، قدرت و ایدئولوژی: درک تحلیل گفتمان ...
  • میشل، آ. (۱۳۸۳). فمینیسم و فلسفه. ترجمه م. سلیمی. تهران: ...
  • یورگنسن، م.، و فیلیپس، ل. (۱۳۹۶).نظریه و روش در تحلیل ...
  • نجفی عرب، م. (۱۳۹۴). زبان و جنسیت در رمان. ویراستاری. ...
  • نمایش کامل مراجع