نقش شبکه های اجتماعی در ترویج یا تهدید فرزند آوری: یک مرور دامنه ای

سابقه و هدف: فرزندآوری به عنوان یکی از مهم ترین رفتارهای جمعیتی، نقشی کلیدی در پویایی ساختار جمعیت و توسعه اجتماعی- اقتصادی جوامع ایفا می کند. شبکه ها و رسانه های اجتماعی به عنوان بسترهای نوین تعامل اجتماعی، می توانند از طریق سازوکارهای مختلف، نگرش ها، نیت ها و رفتارهای فرزندآوری را هم ترویج و هم تضعیف کنند. با وجود افزایش مطالعات در این حوزه، شواهد موجود پراکنده و ناهمگون است. مواد و روش ها: این پژوهش، یک مرور دامنه ای (Scoping Review) است که بر اساس چارچوب PCC (Context، Concept،Population ) انجام شد. جستجوی نظام مند در پایگاه های اطلاعاتی Pub Med، Web of Science، SID، Scopus انجام گرفت. مطالعات کمی، کیفی و ترکیبی مرتبط وارد مطالعه شدند. فرآیند انتخاب مقالات مطابق با دستورالعمل PRISMA انجام شد و در نهایت ۲۳ مطالعه واجد شرایط، مورد تحلیل موضوعی قرار گرفتند. یافته ها: بیست و سه مطالعه واجد شرایط انتخاب و در شش دسته موضوعی ترکیب شدند. یافته ها نشان داد که شبکه های اجتماعی از طریق مکانیسم هایی مانند یادگیری اجتماعی، حمایت اجتماعی، نفوذ اجتماعی و اعتماد اجتماعی بر فرزندآوری تاثیر می گذارند. پلتفرم های تعاملی رسانه های اجتماعی عموما از طریق قرار گرفتن در معرض روایت های منفی فرزندپروری و سبک زندگی فردگرایانه با تاخیر در فرزندآوری و کاهش قصد باروری مرتبط بودند، در حالی که جوامع آنلاین حمایتی و محتوای مثبت خانواده محور، آگاهی از باروری، اعتماد به نفس و قصد فرزندآوری را افزایش دادند. شواهد همچنین نشان داد که تاثیر رسانه های اجتماعی بر اساس بافت فرهنگی، نوع رسانه و ویژگی های شبکه اجتماعی افراد متفاوت است. استنتاج: این مرور دامنه ای نشان می دهد تاثیر شبکه های اجتماعی بر فرزندآوری پیچیده و چند بعدی است و توجه به نقش اعتماد اجتماعی و روایت های رسانه ای در سیاست های جمعیتی ضروری است. یافته ها می توانند مبنایی برای طراحی سیاست ها و پژوهش های آینده در حوزه جمعیت و سلامت باروری باشند.

کلیدواژه ها:

childbearing ، social networks ، social media ، fertility intentions ، fertility-related attitudes ، scoping review ، فرزندآوری ، شبکه های اجتماعی ، رسانه های اجتماعی ، نیت باروری ، تهدید فرزندآوری ، ترویج فرزندآوری و مرور دامنه ای