بررسی معنایی منظومه مفهومی اندیشه سیاسی در آثار سید جواد طباطبایی

هر چند، مفهوم «اندیشه سیاسی» یکی از مفاهیم محوری در آثار طباطبایی و در تحلیل وی از تاریخ اندیشه سیاسی در ایران است؛ اما این پرسش مطرح است که آیا بررسی آثار او بر تعریفی واحد و ایستا از اندیشه سیاسی دلالت دارد، یا اینکه به کارگیری چهارچوبی منظومه ای - مفهومی و در چند سطح را نشان می دهد؟ این پژوهش با اتخاذ روش کیفی، ضمن تمرکز بر مطالعه متون اصلی طباطبایی و کدگذاری در قالب مراحل سه گانه تجزیه و توصیف، تشریح و تحلیل و در نهایت ترکیب و ادغام، به بررسی مفهوم اندیشه سیاسی در آثار او می پردازد و می کوشد چیستی این مفهوم را در پیوند با ساختار کلی دستگاه نظری وی روشن سازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که طباطبایی از یک سو اندیشه سیاسی را در معنایی فلسفه محور و محدود، هم سنخ با فلسفه سیاسی و حکمت عملی عقلانی، به کار می گیرد و از سوی دیگر، در چهارچوبی عام تر، آن را به مثابه نظامی منسجم از تامل در مناسبات قدرت و سامان دهی حیات سیاسی فهم می کند؛ بنابراین بررسی معنایی این منظومه مفهومی نشان می دهد که این مفهوم در نسبت با لایه های مختلف دستگاه نظری او معانی متفاوت و متمایزی می یابد.

کلیدواژه ها:

اندیشه سیاسی ، منظومه مفهومی ، تاریخ اندیشه سیاسی در ایران ، سید جواد طباطبایی ، فلسفه سیاسی