جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل: عادلانه یا ناعادلانه

جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل یکی از مناقشه درگیری های نظامی معاصر در خاورمیانه به شمار می رود. این مقاله با بهره گیری از چهارچوب نظریه جنگ عادلانه و با تمرکز بر قرائت های امروزین آن در آثار مایکل والزر، به ارزیابی اخلاقی و هنجاری این جنگ می پردازد. پرسش محوری پژوهش این است که آیا می توان اقدام نظامی اسرائیل را به عنوان حمله ای پیش دستانه یا پیشگیرانه، مشروع و اخلاقا موجه تفسیر کرد یا خیر. در راستای پاسخ به این پرسش و با استفاده از نظریه والزر، جنگ بر اساس معیارهای «عدالت در جنگ» و «عدالت در جریان جنگ» ارزیابی شده است. یافته ها نشان می دهد که بر اساس نظریه جنگ عادلانه مایکل والزر، اسرائیل در زمان آغاز عملیات، با حمله مسلحانه بالفعل یا قریب الوقوع از سوی ایران مواجه نبوده و ازاین رو، شرط «علت عادلانه» به معنای دفاع مشروع تحقق نیافته است. علاوه براین، وجود مسیرهای دیپلماتیک فعال و مذاکرات هسته ای در جریان، شرط «آخرین چاره» را مخدوش می سازد. تحلیل اهداف و پیامدهای جنگ نشان می دهد که شرط «احتمال معقول موفقیت» نیز برآورده نشده و اهداف اعلامی، از جمله نابودی برنامه هسته ای و ایجاد بازدارندگی پایدار، دست کم در افق کوتاه مدت دست نیافتنی بوده اند. در سطح عدالت در جریان جنگ، شواهد و گزارش های بین المللی از تلفات گسترده غیرنظامیان و آسیب به زیرساخت های غیرنظامی حکایت دارد که نقض اصول تناسب و تمایز را تقویت می کند. در مجموع، مقاله نتیجه می گیرد که جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل از منظر نظریه جنگ عادلانه، نه در آغاز و نه در جریان، واجد شرایط اخلاقی لازم نبوده است.

کلیدواژه ها:

جنگ ۱۲ روزه ، جنگ عادلانه ، جنگ ناعادلانه ، مایکل والزر ، صلح