کاربست جهان بینی اسلامی در بازتولید مراکز محله ی شهر معاصر

با ورود اسلام به سرزمین ایران با شعار برابری و برادری جهان بینی جدیدی بر اصول شهرسازی و معماری این مرز و بوم سایه افکند که نه در تقابل، بلکه در تکامل و افزایش غنای شهرسازی ایران موضع گرفت. در این دوره، با اتکا بر آموزه های اسلام بر گرفته از قرآن، سنت، فقه، اجتهاد و اجماع در وهله ی اول جهان بینی آدمیان و به تبع آن ساختار و بافت شهرها دچار تحول و دگرگونی شد. در این میان، محله به عنوان کوچک ترین واحد تشکیل دهنده ی شهر که پس از خانواده، نقشی اساسی در این دگرگونی ایفا نموده، عامل وحدت بخش و هویت بخش در حیات شهری بوده است. تسلط و تعمیم انگاره های شهرسازی مدرن که با تعریف عام از انسان و الزامات مادی او و نیز نفی زمینه و زمان (گذشته) همراه بوده بی هویتی محیط ساخته شده و از آن طریق، بی معنایی محیط را سبب شده است. بدین منظور تدوین مدل مفهومی ارتباطی میان دو مفهوم بنیادین در آموزه های اسلامی (حکمت نظری و عملی) به عنوان هدف کلان این پژوهش پیش روی محققین قرار گرفت. تحقیق حاضر از حیث نوع، کیفی و بر پایه ی مطالعات کتابخانه ای و از حیث روش، توصیفی-تحلیلی است. نتایج تحقیق حاکی از آن دارد که محلات شهری در دوره ی اسلامی نه کالبد صرف، بلکه بازتاب حیات معنوی ساکنان آن است. لذا با کاربست جهان بینی اسلامی و ارزش های آن (حکمت اسلامی) در ایجاد توقعات موردی از مراکز محله ای، می توان به بازتولید و احیای محلات و از آن طریق به شهر ایرانی-اسلامی پرداخت.