بررسی تاثیر هنر عمومی بر میزان شادی فضاهای شهری؛ با بهره گیری از رویکرد تحلیل محتوای کیفی

مقدمه: در دهه های اخیر، ایجاد شادی و رضایت در فضاهای شهری از دغدغه های اصلی مدیران شهری، طراحان شهری و معماران در سطح جهانی بدل شده است. اگرچه در مقیاس کلان، شادی شهری با مفاهیمی چون کیفیت زندگی و زیست پذیری تفسیر می شود، در مقیاس خرد این مفهوم را می توان با عناصر تشکیل دهنده فضاهای شهری، از جمله هنر عمومی، مورد ارزیابی قرار داد.هدف پژوهش: هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل مولفه های هنر عمومی موثر بر شادی فضاهای شهری و ارائه مدلی مفهومی و راهنمای طراحی مبتنی بر آن است.روش شناسی: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای متون (ترکیب رویکرد قیاسی-استقرایی مبتنی بر مایرینگ) انجام شده است؛ پیکره پژوهش شامل ۵۰ منبع علمی بین المللی و داخلی منتشرشده طی سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۶ در نشریات معتبر داوری شده، در کنار متون نظری بنیادین حوزه هنر عمومی و شادی، بوده است که با کدگذاری باز، محوری و انتخابی و تحلیل فراوانی مقولات تحلیل شده اند.یافته ها و بحث: یافته ها نشان می دهد هنر عمومی در بعد جمعی از طریق مولفه های زیبایی شناختی-عملکردی، اجتماعی-امنیتی و اقتصادی-گردشگری (مانند خاطره انگیزی، حس تعلق، مشارکت پذیری، کاهش احساس ناامنی و ارزش آفرینی اقتصادی) و در بعد فردی از طریق مولفه های ذهنی، عینی و روان فیزیولوژیک (مانند کاهش استرس و اضطراب، خلاقیت، حس امنیت و کیفیت بصری) می تواند در ایجاد فضاهای شهری شاد نقش آفرینی کند.نتیجه گیری: شواهد میدانی و آزمایشگاهی اثر کاهنده مداخلات هنری بر استرس و اضطراب را به طور تجربی تایید کردند. این نتیجه می تواند مبنای عملیاتی طراحی فضاهای شهری و سیاست گذاری فرهنگی-هنری شهرداری ها برای ارتقای شادی شهروندان قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

هنر عمومی ، شادی شهری ، ادراک هنر ، کیفیت فضای شهری ، رضایت شهروندان