فرآیند انتقال و بازآفرینی سنت های نگارگری ایرانی در دربار گورکانیان هند: تحلیلی بر تعاملات فرهنگی و هنری ایران صفوی و هند گورکانیان

مقدمه:تعاملات فرهنگی و هنری ایران صفوی و هند گورکانی از مهم ترین نمونه های انتقال و بازآفرینی سنت های هنری در جهان اسلام است. با وجود پژوهش های متعدد درباره نگارگری صفوی و گورکانی، سازوکارهای انتقال، نقش کارگاه های سلطنتی و چگونگی بازآفرینی سنت های ایرانی در شکل گیری هویت مستقل مکتب گورکانی کمتر به صورت منسجم بررسی شده است.هدف پژوهش:این پژوهش با هدف تحلیل فرآیند انتقال و بازآفرینی سنت های نگارگری ایرانی در دربار گورکانی و تبیین عوامل سیاسی، فرهنگی، نهادی و هنری موثر بر شکل گیری این مکتب انجام شده است. پرسش اصلی آن است که سنت های نگارگری ایرانی از چه طریق به دربار گورکانی انتقال یافتند و چگونه در تعامل با فرهنگ و هنر هند بازآفرینی شدند؟روش شناسی:پژوهش حاضر با رویکرد تاریخی هنری و روش توصیفی تحلیلی انجام شده است. داده ها از منابع کتابخانه ای، اسناد تاریخی، مطالعات تخصصی و نمونه های تصویری منتخب گردآوری و با تحلیل تاریخی و مقایسه تطبیقی نگاره های صفوی و گورکانی بررسی شده اند.یافته ها و بحث:یافته ها نشان می دهد مهاجرت نگارگرانی همچون میر سیدعلی و عبدالصمد شیرازی، شکل گیری کارگاه های سلطنتی، حمایت دربار و گسترش زبان و فرهنگ فارسی، مهم ترین عوامل انتقال سنت های ایرانی بوده اند. این سنت ها در دوره همایون و اکبر بسیاری از ویژگی های نگارگری صفوی را حفظ کردند، اما به تدریج در تعامل با سنت های هند و هنر اروپایی، با افزایش طبیعت گرایی، واقع گرایی، روایت پردازی تاریخی و پرتره نگاری بازآفرینی شدند.نتیجه گیری:مکتب گورکانی حاصل تقلید یک سویه از هنر ایرانی نبود، بلکه نتیجه فرآیندی پویا از انتقال، انطباق و بازآفرینی سنت های ایرانی دربستر فرهنگی هند بود که به شکل گیری زبانی تصویری و هویتی مستقل انجامید.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: انتقال فرهنگی ، بازآفرینی هنری ، صفویان ، گورکانیان هند ، مکتب نگارگری گورکانی ، نگارگری ایرانی