تدوین مدل مفهومی توسعه شهر دانش بنیان یزد مبتنی بر رویکرد توسعه شهری دانش محور

مقدمه: در عصر گذار از مدل های تولید صنعتی به اقتصاد دانش محور، دانش و خلاقیت به عنوان اصلی ترین منبع استراتژیک برای شکوفایی اقتصادی، پایداری محیطی و رقابت پذیری شهرها شناخته می شوند. شهر یزد علی رغم برخورداری از پیشینه تمدنی غنی و ثبت جهانی، با چالش های جدی اقلیمی نظیر محدودیت شدید منابع آب و ضرورت گذار از صنایع سنتی و آلاینده به سمت فعالیت های با ارزش افزوده بالا روبروست. با این حال، فقدان یک الگوی مفهومی و یکپارچه مکانی برای مدیریت جریان دانش، منجر به عملکردهای جزیره ای نهادها و عدم بهره گیری بهینه از سرمایه های فکری در این شهر شده است.هدف پژوهش: هدف اصلی این پژوهش، ارائه مدل مفهومی بومی سازی شده برای توسعه شهر دانش بنیان یزد بر پایه رویکرد توسعه شهری دانش محور و تبیین ساختار منطقی روابط میان ابعاد آن است.روش شناسی: این تحقیق از نظر هدف کاربردی-توسعه ای و از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی است. گردآوری اطلاعات از طریق سنتز ۴۰ مقاله، بررسی اسناد بالادستی یزد و مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان محلی انجام گرفت و برای تحلیل داده ها از تحلیل مفهومی و مدل سازی راهبردی استفاده شد.یافته ها و بحث: یافته ها نشان می دهد که مدل توسعه دانش بنیان یزد بر پنج رکن کلیدی «اقتصاد دانش بنیان»، «سرمایه انسانی خلاق»، «زیرساخت های هوشمند»، «حکمرانی نوآور» و «هویت و اصالت بومی» استوار است. ظرفیت های یزد در حوزه های انرژی خورشیدی، فناوری آب و بازآفرینی صنایع خلاق میراث محورو ثبت شهر یزد در میراث جهانی یونسکو بستر اصلی شکل گیری «شهر دانش بنیان» را فراهم می سازد.نتیجه گیری: توسعه شهر دانش بنیان یزد مستلزم پیوند نظام مند میان ظرفیت های دانش، نوآوری و سرمایه انسانی با زیرساخت های هوشمند، حکمرانی نوآور و هویت بومی است. مدل ارائه شده می تواند چارچوبی بومی برای تحقق توسعه شهری دانش محور و پایدار در یزد فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

شهر دانش بنیان ، توسعه شهری دانش محور ، شهر یزد ، اقتصاد دانش بنیان ، حکمرانی نوآور ، سرمایه انسانی خلاق