توازن و تنوع؛ حلقه مفقوده در طراحی مسائل کلامی جمع و تفریق در کتاب های درسی ریاضی دوره ابتدایی

مطالعه حاضر با هدف تحلیل مسائل کلامی جمع و تفریق اعداد طبیعی در کتاب های درسی ریاضی دوره ابتدایی ایران و ارزیابی میزان تنوع و جامعیت آن ها انجام شده است. پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد تحلیل محتوای کمی صورت گرفت. چارچوب چهارده گانه رایلی و همکاران مبنای تحلیل داده ها قرار گرفت و تمامی کتاب های درسی ریاضی پایه اول تا ششم دوره ابتدایی (۰۴-۱۴۰۳) بررسی شد. نتایج نشان داد از میان ۱۱۵ مسئله کلامی مرتبط با جمع و تفریق اعداد طبیعی، بیشترین فراوانی به دسته «تغییر» اختصاص دارد. پس از آن دسته های «ترکیب» و «مقایسه» با فاصله قابل توجه در مراتب بعدی قرار گرفتند، در حالی که سایر انواع مسائل تقریبا نادیده گرفته شده اند. این الگو در تمامی پایه ها تقریبا یکسان است، به جز پایه ششم که هیچ مسئله کلامی مربوط به جمع و تفریق اعداد طبیعی در آن وجود ندارد و تمرکز مسائل صرفا بر جمع و تفریق اعداد کسری بوده است. این یافته ها بیانگر فقدان توازن و تنوع طراحی مسائل کلامی در کتاب های ریاضی ابتدایی است؛ کمبودی که می تواند مانع غنی سازی مفهوم جمع و تفریق در ذهن دانش آموزان شود و رشد مهارت های حل مسئله را محدود سازد. کلیدواژه ها: اعداد و عملیات، اعداد طبیعی، جمع و تفریق، حل مسئله، مسائل کلامی، مسائل نمادی.

کلیدواژه ها:

اعداد و عملیات ، اعداد طبیعی ، جمع و تفریق ، حل مسئله ، مسائل کلامی ، مسائل نمادی.