بررسی نقش دانش تربیتی معلمان دوره متوسطه در شکل گیری مولفه های کاربردی TPACK در تدریس ریاضی

در عصر تکنولوژی، تلفیق فناوری، محتوا و اصول تربیتی به یکی از ضرورت های مهم در فرآیند یاددهی-یادگیری تبدیل شده است؛ لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش دانش تربیتی معلمان دوره متوسطه در شکل گیری مولفه های کاربردی دانش یکپارچه فناورانه-تربیتی-محتوایی (TPACK) در تدریس ریاضی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی-همبستگی و از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش را تمامی معلمان ریاضی زن دوره متوسطه شهر کرج در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ تشکیل دادند که از میان آن ها ۶۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر چارچوب نظری TPACK گردآوری شد. این پرسشنامه دانش تربیتی و سه مولفه کاربردی TPACK شامل دانش فناورانه-تربیتی، دانش فناورانه-محتوایی و دانش تربیتی-محتوایی را اندازه گیری کرد. روایی صوری و محتوایی ابزار با نظر ۱۰ نفر از متخصصان آموزش ریاضی بررسی و تایید شد و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ ۸۸/۰ مطلوب به دست آمد. داده ها به کمک آمار توصیفی و رگرسیون خطی با برآورد بوت استرپ و ۵۰۰۰ بازنمونه گیری تحلیل شدند. یافته ها نشان داد دانش تربیتی معلمان می تواند هر سه مولفه کاربردی TPACK را به طور معناداری پیش بینی کند. بیشترین سهم تبیین دانش تربیتی مربوط به دانش تربیتی-محتوایی و کمترین سهم تبیینی مربوط به دانش فناورانه-محتوایی بود؛ با این حال، پیش بینی این مولفه نیز معنادار گزارش شد. بر اساس این یافته ها، برنامه های توسعه حرفه ای معلمان باید ضمن تقویت دانش تربیتی-محتوایی، فرصت های بیشتری برای توسعه دانش فناورانه-محتوایی و به کارگیری هدفمند فناوری در آموزش ریاضی فراهم کنند.

کلیدواژه ها:

توسعه حرفه ای معلمان ، دانش تربیتی-محتوایی ، دانش فناورانه-تربیتی ، دانش فناورانه-محتوایی ، دانش یکپارچه فناورانه-تربیتی-محتوایی