نقش باکتری های ریزوسفری درختان و بوته های بیابانی در جذب آب و تثبیت شن های روان

بیابان زایی به عنوان یکی از مهم ترین چالش های زیست محیطی قرن حاضر، سالانه مناطق وسیعی از اراضی خشک و نیمه خشک جهان را تحت تاثیر قرار می دهد. در این میان، نقش میکروارگانیسم های مفید خاکزی به ویژه باکتری های محرک رشد گیاه (PGPR) در افزایش تاب آوری گیاهان بیابانی و تثبیت شن های روان، توجه روزافزونی را به خود جلب کرده است. این مقاله مروری، یافته های مطالعات انجام شده در زمینه نقش باکتری های ریزوسفری درختان و بوته های بیابانی را در سه حوزه کلیدی جذب آب، تثبیت فیزیکی شن ها و بیابان زدایی جمع بندی می کند. مکانیسم های اصلی این باکتری ها شامل تولید اگزپلی ساکاریدها و تشکیل تجمعات خاک، تولید هورمون های گیاهی، انحلال فسفات های نامحلول، تثبیت بیولوژیک نیتروژن و القای مقاومت سیستمیک در گیاهان میزبان است. همچنین، مطالعات متعدد تنوع بالای جمعیت های میکروبی در ریزوسفر گیاهان تثبیت کننده شن را نشان داده اند که این جمعیت ها نقش کلیدی در چرخه عناصر غذایی و بهبود خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک های شنی ایفا می کنند. در انتها، کاربردهای عملی این دانش در قالب تلقیح های میکروبی و فناوری پوسته های زیستی خاک مورد بررسی قرار گرفته و چشم اندازهای پژوهشی آینده ترسیم می شود.

کلیدواژه ها:

باکتری های ریزوسفری محرک رشد گیاه ، بیابان زدایی ، تثبیت شن های روان ، اگزپلی ساکارید ، پوسته های زیستی خاک