تحلیل فقهی تحریم برخی چهارپایان حلال گوشت با تاکید بر حکمت های مرتبط با سلامت انسان

چکیده سابقه و هدف: از دیدگاه فقه اسلامی، برای مصرف گوشت چهارپایانی که اصالتا و ذاتا حلال گوشت هستند، شرایط و دستورهایی مقرر شده است. مصرف گوشت یا فرآورده های این دسته از چهارپایان با وجود حلال بودن، در برخی موارد به صورت عرضی، حرام می شود. بررسی این موارد در منابع فقهی سابقه ای دیرینه دارد و فقها در طول تاریخ به طور مبسوط به تبیین احکام مرتبط پرداخته اند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مهم ترین مصادیق حرمت عرضی چهارپایان حلال گوشت از منظر فقه امامیه، تبیین مبانی فقهی این احکام و تحلیل برخی از حکمت ها و فلسفه های موجود در پس ممنوعیت بهره برداری از آنها انجام شده است. روش کار: روش پژوهش حاضر توصیفی – تحلیلی است که با مراجعه به کتب فقهی و علمی، مهم ترین مصادیق ممنوعیت بهره برداری از چهارپایان حلال گوشت بررسی شد و ضمن اشاره به حکمت آنها از منظر بعضی از روایات، هر جا نکات علمی مرتبط با سلامت یافت گردید، تطبیق و تحلیل آنها انجام شد. مولفان مقاله تضاد منافعی گزارش نکرده اند. یافته ها: بر اساس نتایج به دست آمده، مهم ترین مصادیق و موارد حرام شدن چهارپایان حلال گوشت عبارت اند از: مردار و هر آنچه در حکم مردار باشد، حیوان جلال (نجاست خوار)، حیوان موطوئه، خورنده شیرخوک و حیوان بیمار. نتیجه گیری: پس از بررسی فقهی و علمی چنین حاصل گردید که حلیت چهارپایان حلال گوشت به صورت مطلق نیست و تحت شرایطی در حکم حرام گوشت خواهند بود. همچنین نباید به حیوانات به چشم ابزاری برای بهره برداری های غیرمتعارف نگاه کرد و در بهره برداری ها افراط و تعدی صورت گیرد. گاهی در اثر علتی خاص به طور دائم و گاهی به طور موقت، مصرف گوشت چهارپایان حلال گوشت، حرام و بهره برداری از آنها ممنوع است که غالب این احکام با هدف رعایت حقوق و سلامت حیوان و در جهت سلامت جسمانی انسان و همچنین رعایت اصول بهداشتی تشریع شده است. همچنین می توان گفت که یافته های علمی عصر حاضر غالبا با احکام مورد پژوهش هم نظر است. کلمات کلیدی: چهارپایان حکمت حلال گوشت فقه