تبیین شخصیت و الگوی رفتاری حضرت زینب کبری (س) با رویکرد سلامت محور در بعد اجتماعی

چکیده سابقه و هدف: سلامت اجتماعی یکی از ابعاد اصلی سلامت است که بدون لحاظ کردن این بعد از سلامت نمی توان ارزیابی صحیحی از سلامت فرد داشت. حضرت زینب (س) به عنوان الگویی کمال یافته مبتنی بر وجوه اسلامی - معنوی، نمای جامعی از انسان سالم در بعد سلامت اجتماعی در تمام اعصار ارائه می دهد. ازاین رو، بر اساس ضرورت همانندسازی و الگوبرداری انسان از شخصیت های جامع در جهت حصول سلامت اجتماعی و نیز اهمیت معرفی و تبیین آن شخصیت ها، در پژوهش حاضر به تبیین شخصیت حضرت زینب (س) در بعد سلامت اجتماعی پرداخته شد. روش کار: این پژوهش با روش ترکیبی کیفی و توصیفی با رویکرد تحلیل مضمون انجام شد. در پژوهش حاضر ۱۱۵ مقاله و پژوهش علمی و ۲۰ کتاب از منابع تاریخی و روایی مربوط به حضرت زینب (س) بررسی شد و برای تحلیل داده ها از رویکرد تحلیل محتوای گرانهایم و لاندمن استفاده شد. با مرور منابع علمی و پژوهشی اقوال، سبک زندگی و نحوه عملکرد حضرت زینب (س) در دوران حیاتشان با استفاده از کتب و منابع و با مراجعه به پایگاه های نشریات مگیران، سیویلیکا، گوگل اسکولار، نورمگز و بانک اطلاعات و نشریات ایران به بررسی شد. مولفان مقاله تضاد منافعی گزارش نکرده اند. یافته ها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل متون در باب سلامت اجتماعی حضرت زینب (س) شامل ۱۶ زیرطبقه مشتمل بر «دیدگاه فرهنگی»، «فعال اجتماعی»، «منصف»، «حق طلبی»، «صدیقه»، «مشاور»، «موثقه»، «مشکل گشا»، «ایثار»، «شجاعت»، «مجاهد»، «مقتدا»، «شهره»، «یاور»، «حامی» و «پرستار»؛ و شش طبقه مشتمل بر «امینه»، «شجیعه»، «اسوه»، «ناصره»، «فرهیخته» و «عادله» به دست آمد. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش نشان داد که شخصیت حضرت زینب (س) دارای جامعیت صفات مبتنی بر سلامت اجتماعی است. این الگوی فرازمانی و فراجنسیتی، در این بعد از سلامت ذیل محورهای عاطفی، رفتاری و فرهنگی کنشگر اجتماعی متوازن و متعالی بوده است و بر این اساس می توان گفت شخصیت حضرت زینب (س) یکی از عالی ترین نمونه های بشری در بعد سلامت اجتماعی فرا روی همه اعصار برای الگوبرداری است. کلمات کلیدی: الگوی رفتاری حضرت زینب (س) سلامت اجتماعی معاصرسازی