بازخوانی تربیت کودک بر پایه افعال طیب مبتنی بر ساختار کلام از منظر قرآن

چکیده سابقه و هدف: شکل گیری رفتار و باورهای انسان مبتنی بر مجموعه تجربیاتی است که فرد در طول زندگی خود دریافت می کند و تا زمانی که به بزرگسالی نرسیده است، روندی رو به رشد دارد و مراحل مهمی را تا تثبیت شخصیت خود طی می نماید. این مقاله با در نظر گرفتن مفهوم قرآنی رشد و مبانی منظومه رشد قرآنی، به بررسی تاثیر افعال والدین بر شکل گیری رفتارهای کودکان پرداخته و نشان داده است که چگونه فعل های طیب والدین می تواند در ذهن کودک نهادینه شود و رفتارهای سالم و متعادل را در کودک پرورش دهد. با توجه به ساختار کلام در قرآن، از میان مولفه های تشکیل دهنده کلام، مولفه فعل جهت تدوین یک الگوی تربیتی مطالعه شد. روش کار: پژوهش حاضر از نوع تحقیقات کیفی است. در گام اول با به کارگیری سه روش توصیف، تحلیل و استنباط و همچنین مطالعه دقیق منابع منظومه رشد قرآنی، شاخص های رشد و نقص در رشد کودک در سیر یادگیری مولفه فعل استخراج شد. در گام دوم، با روش گروه نخبگان، شاخص ها بررسی و تایید شد. گروه نخبگان چارچوبی ساختاریافته برای جمع آوری و تایید داده های کیفی از متخصصان حوزه های خاص است که به کاهش ابهامات در مسائل پیچیده کمک می کنند. در این پژوهش همه اصول اخلاقی رعایت شده است و مولفان مقاله تضاد منافعی گزارش نکرده اند. یافته ها: در مطالعه حاضر ضمن استخراج شاخص های رشد و نقص رشد کودک در زمینه مولفه فعل، یک الگوی تربیتی در سه مرحله پیشنهاد گردید. مرحله اول پایه ریزی الگویی با هدف شکل گیری اولین بازنمایی های ذهنی از افعال طیب؛ دومین مرحله ساختارسازی استقلال در جهت تبدیل الگوهای درونی شده به رفتارهای خودانگیخته و مرحله سوم، درونی سازی نظام مند جهت تثبیت نظام ارزشی درونی و رفتارهای خودتنظیمی. نتیجه گیری: مطالعه مولفه فعل بر مبنای ساختار کلام در قرآن نه تنها همچون ابزاری زبانی بلکه به عنوان عنصری تربیتی و تعلیمی عمل می کند که درنهایت می توان الگویی جهت پرورش کودکی سالم بر مبنای آن معرفی کرد تا زمینه ای برای پیشگیری از فراگیر شدن نواقص رشد فراهم شود. کلمات کلیدی: الگوی تربیتی ساختار کلام در قرآن فعل کودک منظومه رشد قرآنی