واکاوی مبانی نظری سلامت معنوی زوجین قبل از ازدواج؛ با تاکید بر مسئله نظر به زن خواستگاری شده از دیدگاه فقه امامیه

چکیده سابقه و هدف: سلامت معنوی یکی از اجزای اساسی سلامت جامع نگر محسوب می شود. سلامت معنوی صرفا پدیده ای ذهنی نیست و تحقق آن مستلزم بروز رفتارهای صحیح است. هدف این پژوهش تبیین «نظر کردن به زن در شرف خواستگاری» به عنوان رفتاری پایه ای در تاسیس سلامت معنوی فرد و جامعه و همچنین بررسی مبانی نظری آن در دیدگاه امامیه بود. علاوه براین، حساسیت بنیان سلامت معنوی نسبت به دستورهای اسلامی نیز واکاوی شد. روش کار: این پژوهش از نوع کتابخانه ای و روش توصیفی - تحلیلی است. در این پژوهش تلاش شده است تا با استفاده از قوانین و آموزه های فقهی اسلام مسئله «نظر به زن در فرایند خواستگاری»؛ که غالبا تجربه دینی تکرارناپذیر و دغدغه بسیاری از متدینین در حوزه سلامت معنوی است، بررسی شود. در ضمن برای جست وجوی نظر دانشمندان فقه، از نرم افزارهای نور نیز کمک گرفته شد. مولفان مقاله تضاد منافعی گزارش نکرده اند. یافته ها: سلامت معنوی با تعریف جامع مشتمل بر ابعاد چهارگانه ارتباط فرافردی، درون فردی، میان فردی و برون فردی و از منظر اسلام، مستلزم عمل به احکام فقهی است. خواستگاری نقطه آغاز تشکیل بنیان خانواده و عاملی در جهت تقویت سلامت معنوی است که حساسیت ویژه ای دارد. تمامی فقها در این امر اتفاق نظر دارند که احکام نگاه به زن در مرحله خواستگاری، متفاوت از نگاه به زن نامحرم است و برخی نگاه های حرام در حالت عادی، در این شرایط جایز شمرده می شود؛ اختلاف نظر موجود صرفا در قلمرو شمول این حکم است. روایات مربوط به نگاه به زن خواستگاری شده در شش دسته موضوعی طبقه بندی شده که دسته ای حاوی اطلاق و دسته ای دیگر مشتمل بر قیود خاص است. در این پژوهش، تعارضات بین این روایات بررسی و رفع شد و در نهایت، رفتار صحیح شرعی در خصوص نگاه کردن به زن خواستگاری شده در چارچوب سلامت معنوی تبیین گردید. نتیجه گیری: تحقق مسیر رشد و سعادت، مستلزم بازتعریف و اجرای برنامه های عملی اسلام در حوزه سلامت معنوی است. این امر برنامه ریزی برای مبانی نظری سلامت را می طلبد که بر فهم صحیح و به کاربستن این مبانی در زندگی روزمره استوار است تا دستیابی به سعادت و سلامت معنوی میسر گردد. دیدگاه اسلامی در این مسئله، رویکردی متوازن ارائه می دهد و راهکار آن، تسهیل مسیر نیل به سعادت معنوی است. کلمات کلیدی: تجربه دینی خواستگاری روایات زن خواستگاری شده سلامت معنوی فقه امامیه نظر به زن نامحرم